မန္တလေး ကျောက်စိမ်း Review – ယုံကြည်ရသော ဆိုင်နှင့် ဝယ်နည်း

မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ အရည်အသွေးအမြင့်ဆုံး ကျောက်စိမ်း (jadeite) ၏ အများစုကို ထုတ်လုပ်ပေးနေသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ရောင်းဝယ်နေသည့် အရည်အသွေးမြင့် ကျောက်စိမ်း အများစုသည် မြန်မာမြေမှ ထွက်ရှိသည်ဟု USGS ၏ ကျောက်မျက်ရတနာ စာရင်းအင်းများက ဖော်ပြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာ့ ကျောက်စိမ်း ကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုးသည် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၁ ဘီလီယံအထိ ရှိနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ ထို ကိန်းဂဏန်းသည် ထိုစဉ်က နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ဂျီဒီပီ၏ ထက်ဝက်နီးပါးနှင့် ညီမျှသည်ဟု Wikipedia ၏ မြန်မာ့ ကျောက်စိမ်း ကုန်သွယ်ရေး မှတ်တမ်းတွင် ကိုးကားထားသည်။ ဤ ပမာဏကြီးမားသော ကုန်သွယ်မှု၏ အဓိက ကုန်စည် စုဆောင်းရာ၊ ဆယ်စုထုဆစ်ရာ နှင့် ရောင်းဝယ်ရာ ဗဟိုချက်မှာ မန္တလေးမြို့ ဖြစ်သည်။

ဤ ဆောင်းပါးသည် မန္တလေးတွင် ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူလိုသူများအတွက် အမှန်တကယ် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဈေးကွက်များ၊ ဆိုင်အမျိုးအစားများ၊ ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ပုံနှင့် စစ်မှန်မှု စစ်ဆေးနည်းတို့ကို အသေးစိတ် သုံးသပ်တင်ပြထားသည်။ ဝယ်သူ အသစ်များ မကြာခဏ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးတတ်သည့် အချက်များကိုပါ ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားသဖြင့်၊ ပထမဆုံးအကြိမ် ဝယ်ယူမည့်သူများပင် ယုံကြည်မှုဖြင့် ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။

ကျောက်စိမ်းနှင့် မန္တလေး၏ သမိုင်းကြောင်း ဆက်နွယ်မှု

မြန်မာ့ ကျောက်စိမ်း တူးဖော်ရေး၏ အဓိက အရင်းအမြစ်မှာ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ဖားကန့် ဒေသ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာမှ ထွက်ရှိသော အရိုင်းကျောက်တုံးများကို မန္တလေးသို့ သယ်ဆောင်လာပြီး၊ ဆစ်ဖြတ်၊ ပြောင်တိုက်၊ ပုံဖော်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ကာ ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့သည်။ မန္တလေးသည် နောက်ဆုံး မင်းဆက်ဖြစ်သော ကုန်း�‌ဘောင်ခေတ်၏ နန်းတော်တည်ရာ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ရာ၊ လက်မှုပညာရှင် အစုအဝေးကြီးကို စုစည်းမိစေခဲ့သည်။ ထို အမွေအနှစ်ကြောင့်ပင် ယနေ့ထိ ကျောက်စိမ်း ဆစ်ပညာသည် မြို့၏ ထင်ရှားသော လက်မှုပညာ တစ်ခု အဖြစ် ရပ်တည်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ကျောက်စိမ်းကို တရုတ်နှင့် အရှေ့အာရှ ယဉ်ကျေးမှုများတွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တန်ဖိုးထား ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ Encyclopædia Britannica ၏ ဖော်ပြချက်အရ၊ ကျောက်စိမ်းတွင် jadeite နှင့် nephrite ဟူ၍ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှု မတူသော အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ရှိပြီး၊ မြန်မာမှ ထွက်သော ရွှေရောင် နှင့် အစိမ်းရင့်ရောင် အရည်အသွေးမြင့် ကျောက်စိမ်းသည် jadeite အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ဤ ကွဲပြားမှုကို နားလည်ထားခြင်းသည် ဝယ်သူတစ်ဦးအတွက် အခြေခံ အသိပညာ ဖြစ်သည်။ မန္တလေး၏ ရိုးရာ လက်မှုပညာ အကြောင်းကို မန္တလေး ရိုးရာ လက်မှုပညာများ – ကြေးထည်၊ ပန်းထိမ်နှင့် ကျောက်စိမ်း ဆောင်းပါးတွင် ပိုမို ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

မြန်မာ့ ကျောက်စိမ်း အမျိုးအစားနှင့် အဆင့်သတ်မှတ်ချက်

ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူရာတွင် အရေးအကြီးဆုံးမှာ ကုသမှု (treatment) အဆင့်ကို ခွဲခြားနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ GIA (Gemological Institute of America) ၏ စံသတ်မှတ်ချက်အရ ကျောက်စိမ်းကို အဆင့် သုံးမျိုး ခွဲခြားလေ့ရှိသည်။ A အဆင့်သည် သဘာဝအတိုင်း ကုသမှု မပြုလုပ်ထားသော ကျောက်စိမ်း ဖြစ်ပြီး အတန်ဖိုးအရှိဆုံး ဖြစ်သည်။ B အဆင့်မှာ အက်စစ်ဖြင့် ဆေးကြောကာ ပိုလီမာ ထည့်သွင်းထားသော ကျောက် ဖြစ်ပြီး၊ C အဆင့်သည် ဆိုးဆေး ထည့်ထားသော ကျောက် ဖြစ်သည်။ ဆေးဆိုးထားသော B နှင့် C ကျောက်များသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အရောင်ပျက်တတ်၊ ကွဲအက်တတ်သဖြင့် ရေရှည် တန်ဖိုး မရှိပါ။

jadeite ၏ မာကျောမှုသည် Mohs စကေး ၆.၅ မှ ၇ အထိ ရှိသည်ဟု Wikipedia ၏ Jadeite စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤ မာကျောမှုကြောင့်ပင် အစစ်ကျောက်စိမ်းကို သတ္တုဖြင့် ခြစ်လျှင် အမှတ်အသား မတင်ဘဲ ချောမွေ့စွာ ရှိနေတတ်သည်။ အရောင်အသွေး၊ ကြည်လင်မှု (translucency) နှင့် အသားဖွဲ့စည်းမှု (texture) တို့သည် တန်ဖိုးကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော အဓိက အချက်များ ဖြစ်သည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် အဆင့်အလိုက် ကွာခြားချက်များကို အကျဉ်းချုပ် ပြသထားသည်။

ကျောက်စိမ်း အမျိုးအစား အသေးစိတ်နှင့် ၎င်းတို့ကို မည်သို့ အသုံးပြုသည်ကို သိရှိလိုပါက မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးအစားများနှင့် အသုံးပြုနည်းများ ကို ကိုးကားနိုင်သည်။ အဆင့် ခွဲခြားနည်းကို ကောင်းစွာ နားလည်ထားလျှင် မလိုလားအပ်သော အသုံးစရိတ်ကြီးမြင့်မှုကို ရှောင်ရှားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

မန္တလေးရှိ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ကျောက်စိမ်း ဈေးကွက်များ

မန္တလေးတွင် ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူနိုင်သော နေရာများကို အကြမ်းအားဖြင့် သုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။ ပထမအနေဖြင့်၊ မဟာအောင်မြေ ကျောက်စိမ်းဈေးသည် မြို့၏ အကြီးဆုံး ကုန်စည်ဒိုင် ဖြစ်ပြီး၊ အရိုင်းကျောက်တုံးမှ ပြီးဆုံးပစ္စည်းအထိ အမျိုးအစား စုံလင်စွာ ရှိသည်။ ဤနေရာသည် ကုန်သည်အချင်းချင်း လက်ကား ရောင်းဝယ်ရာ ဗဟိုဖြစ်သဖြင့် ဈေးနှုန်း ယှဉ်ပြိုင်မှု မြင့်မားသော်လည်း၊ ဝယ်သူ အသစ်များအတွက် အတုအစစ် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။

ဒုတိယ အမျိုးအစားမှာ မြို့လယ်ရှိ အသိအမှတ်ပြု ကျောက်မျက် အရောင်းဆိုင်ကြီးများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စျေးနှုန်း မြင့်သော်လည်း၊ စစ်မှန်မှု အာမခံချက်နှင့် စာရွက်စာတမ်း ပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ဝယ်သူများအတွက် ပို၍ စိတ်ချရသည်။ တတိယ အမျိုးအစားမှာ ဘုရားပွဲတော်များနှင့် လမ်းဘေး ဈေးဆိုင်များ ဖြစ်ပြီး၊ ဈေးနှုန်း ချိုသာသော်လည်း အရည်အသွေး အာမခံချက် နည်းပါးသည်။ ဝယ်သူ၏ အတွေ့အကြုံ အဆင့်အလိုက် မည်သည့်နေရာသည် သင့်လျော်သည်ကို အောက်တွင် ဆက်လက် တင်ပြထားသည်။

ဝယ်သူ အသစ်များအနေဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ်တွင် တစ်ဦးတည်း မသွားဘဲ၊ ကျောက်စိမ်း အကြောင်း အတွေ့အကြုံရှိသူ တစ်ဦးဦးနှင့် အတူ သွားရောက်ခြင်းသည် အန္တရာယ် လျော့ချနိုင်သည်။ စစ်မှန်မှု စစ်ဆေးပြီးမှ ဝယ်ယူသော အတွေ့အကြုံများကို မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း ဝယ်နည်း – စစ်မှန်မှု စစ်ဆေးနည်း လမ်းညွှန် တွင် အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။

ဈေးနှုန်းနှင့် တန်ဖိုး သတ်မှတ်ပုံ

ကျောက်စိမ်း၏ ဈေးနှုန်းသည် အလွန် ကွာဟမှု ကြီးမားသည်။ သာမန် ဆေးဆိုး ကျောက်လက်ကောက် တစ်ကွင်းသည် မြန်မာငွေ ထောင်ဂဏန်းမှ စတင်နိုင်သော်လည်း၊ အရောင်ပြည့်ဝပြီး ကြည်လင်သော A အဆင့် imperial jade ဆိုလျှင် ဒေါ်လာ ထောင်ပေါင်းများစွာ၊ သို့မဟုတ် သန်းဂဏန်းအထိပင် တန်ဖိုး ရှိနိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်က ဟောင်ကောင် လေလံပွဲတွင် imperial jade လည်ဆွဲတစ်ကုံးသည် ဒေါ်လာ ၂၇ သန်းကျော်ဖြင့် ရောင်းချသွားသည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ဤသည်မှာ ကျောက်စိမ်း တန်ဖိုး၏ အမြင့်ဆုံး စံနမူနာ ဖြစ်သည်။

ဈေးနှုန်းကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော အချက်များမှာ အရောင် (အစိမ်းရင့်နှင့် တညီတညာ ဖြစ်ခြင်း)၊ ကြည်လင်မှု၊ အသား ညက်ညောမှု၊ ကုသမှု မရှိခြင်း နှင့် အရွယ်အစား တို့ ဖြစ်သည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် မန္တလေး ဈေးကွက်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ပစ္စည်း အမျိုးအစားအလိုက် ဈေးနှုန်း အကြမ်းဖျင်းကို ပြသထားသည်။ ဤ ကိန်းဂဏန်းများသည် ဈေးကွက် အခြေအနေနှင့် ညှိနှိုင်းမှု အပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။

ဈေးဆစ်ခြင်းသည် မန္တလေး ဈေးကွက်၏ ပုံမှန် အလေ့အထ ဖြစ်ပြီး၊ ပထမ ပြောသော ဈေးနှုန်းမှ သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်လေ့ ရှိသည်။ ဈေးညှိနည်း နှင့် တန်ဖိုး တွက်ချက်ပုံကို မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း ဈေးနှုန်းများနှင့် ဈေးညှိနည်း လမ်းညွှန် တွင် ပိုမို လေ့လာနိုင်သည်။ ဈေးညှိရာတွင် စိတ်ရှည်ခြင်းနှင့် ထွက်ခွာရန် အသင့်ရှိခြင်းသည် အကောင်းဆုံး ကိရိယာ နှစ်ခု ဖြစ်သည်။

အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ

မန္တလေးတွင် ကျောက်စိမ်း တိုက်ရိုက် ဝယ်ယူခြင်း၏ အဓိက အားသာချက်မှာ အရင်းအမြစ်နှင့် နီးကပ်မှု ဖြစ်သည်။ ကုန်ကြားခံ နည်းပါးသဖြင့် တခြား နိုင်ငံများထက် ဈေးနှုန်း သက်သာနိုင်ပြီး၊ ပစ္စည်း အမျိုးအစား ရွေးချယ်စရာ များပြားသည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်တိုင် ကိုင်တွယ် စစ်ဆေးနိုင်ခြင်းသည် အွန်လိုင်း ဝယ်ယူမှုထက် ယုံကြည်မှု ပိုပေးနိုင်သည်။

• အရင်းအမြစ်နှင့် နီးကပ်၍ ဈေးနှုန်း ပိုသက်သာနိုင်ခြင်း
• ပစ္စည်း အမျိုးအစား စုံလင်ပြီး ရွေးချယ်စရာ များခြင်း
• ကိုယ်တိုင် ကိုင်တွယ်၍ အသား၊ အရောင် စစ်ဆေးနိုင်ခြင်း
• ဈေးဆစ် ညှိနှိုင်းနိုင်သော ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် ဈေးကွက်

သို့သော် အားနည်းချက်များလည်း ရှိသည်။ အတွေ့အကြုံ မရှိသူများအတွက် B နှင့် C အဆင့် ကျောက်များကို A အဖြစ် မှားယွင်း ဝယ်မိနိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။ ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် မပါသော ပစ္စည်းများတွင် စစ်မှန်မှု အာမခံချက် နည်းပြီး၊ ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ချက်လည်း မပွင့်လင်းတတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက ဓာတ်ခွဲခန်း စစ်ဆေးချက် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။

• အတုအစစ် ခွဲခြားရန် အတွေ့အကြုံ မရှိသူများအတွက် ခက်ခဲခြင်း
• လက်မှတ်မပါ ပစ္စည်းများတွင် အာမခံချက် နည်းခြင်း
• ဈေးနှုန်း မပွင့်လင်းဘဲ ဝယ်သူပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲခြင်း
• ပြန်လည် ရောင်းချရန် ဈေးကွက် ကျဉ်းခြင်း

အခြား ရွေးချယ်စရာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်

မန္တလေး အပြင် ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူနိုင်သော နေရာ အခြား ရွေးချယ်စရာ များစွာ ရှိသည်။ ပထမမှာ ဗဂန် ကဲ့သို့ ခရီးသွား ဒေသများ ဖြစ်ပြီး၊ ဈေးနှုန်း ပိုမြင့်ပြီး ခရီးသွား ဦးတည်သော ပစ္စည်း များတတ်သည်။ ဒုတိယမှာ နေပြည်တော်နှင့် ရန်ကုန်ရှိ ကျောက်မျက် ပြခန်းကြီးများ ဖြစ်ပြီး၊ အစိုးရ ကျင်းပသော ကျောက်မျက် ရတနာ ပြပွဲ (Myanmar Gems Emporium) သည် တရားဝင် လေလံ ဈေးကွက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တတိယမှာ အွန်လိုင်း ဈေးဝယ်စင် များ ဖြစ်သည်။

မန္တလေးနှင့် ဗဂန် ကျောက်စိမ်း ဈေးကွက်တို့ကို တန်ဖိုး အရ နှိုင်းယှဉ်လိုပါက မန္တလေးနှင့် ဗဂန် လက်မှုပစ္စည်း နှိုင်းယှဉ်ချက် ကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကုန်စည် မျိုးစုံနှင့် လက်ကား ဈေးနှုန်း လိုချင်သူများအတွက် မန္တလေးသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပြီး၊ ခရီးသွားရင်း လက်ဆောင် မွမ်းမံ ဝယ်လိုသူများအတွက် ဗဂန်က ပိုမို အဆင်ပြေနိုင်သည်။ တရားဝင် လေလံ စနစ်ဖြင့် တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်း ဝယ်လိုသူများအတွက် ကျောက်မျက် ပြပွဲသည် သင့်လျော်သည်။

အွန်လိုင်း ဝယ်ယူခြင်းသည် အဆင်ပြေသော်လည်း၊ ဓာတ်ပုံနှင့် တကယ့် ပစ္စည်း ကွာဟမှု၊ အရောင် မှားယွင်း ဖော်ပြမှု နှင့် အတု ရောင်းချမှု အန္တရာယ်များ ရှိသည်။ အွန်လိုင်းတွင် လုံခြုံစွာ ဝယ်ယူနည်းကို မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း အွန်လိုင်း ဝယ်ယူနည်းနှင့် အတုအစစ် ခွဲခြားနည်း တွင် အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။ မည်သည့် နည်းလမ်းကို ရွေးချယ်သည်ဖြစ်စေ၊ ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် တောင်းခံခြင်းသည် အရေးကြီးဆုံး အဆင့် ဖြစ်သည်။

စစ်မှန်မှု စစ်ဆေးနည်း လက်တွေ့ နည်းလမ်းများ

ဝယ်ယူမည့် ကျောက်စိမ်း အစစ်ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးရန် ရိုးရှင်းသော နည်းလမ်း အချို့ ရှိသည်။ အလင်းပြန် စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် အစစ် jadeite သည် အသား တွင်း ဖွဲ့စည်းပုံ ပုံမှန် မညီညာသော အကြောထွန့်များ ပြသလေ့ရှိပြီး၊ ဆေးဆိုးထားသော ကျောက်တွင် အရောင်သည် အက်ကြောများ အတွင်း စုပုံနေတတ်သည်။ ထို့အပြင် အစစ်ကျောက်စိမ်းသည် လက်နှင့် ကိုင်လျှင် အေးစက်ပြီး၊ အလေးချိန် အတန်အသင့် ရှိတတ်သည်။

သို့သော် ဤ ရိုးရှင်းသော နည်းများသည် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း မှန်ကန်သည် မဟုတ်ပါ။ အတွေ့အကြုံရှိ အတုပြုလုပ်သူများသည် ဤ စစ်ဆေးမှုများကို ဖြတ်သန်းနိုင်အောင် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်း ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက လွတ်လပ်သော ကျောက်မျက် ဓာတ်ခွဲခန်း တစ်ခုခုမှ ထုတ်ပေးသော လက်မှတ် (gemological certificate) တောင်းခံသင့်သည်။ ဓာတ်ခွဲခန်း စစ်ဆေးချက်သည် ကုသမှု အဆင့်ကို တိကျစွာ ဖော်ပြနိုင်သော တစ်ခုတည်းသော ယုံကြည်ရသည့် နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။

ဝယ်ယူပြီးနောက် ကျောက်စိမ်းကို ဂရုစိုက် ထိန်းသိမ်းခြင်းသည်လည်း တန်ဖိုး ထိန်းသိမ်းရာတွင် အရေးပါသည်။ ဓာတုပစ္စည်း၊ အပူရှိန် မြင့်မားမှု နှင့် ပြင်းထန်သော ထိခိုက်မှုတို့မှ ကာကွယ်ရန် လိုအပ်ပြီး၊ သိမ်းဆည်းနည်း အသေးစိတ်ကို မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နည်း တွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းထားသော A အဆင့် ကျောက်စိမ်းသည် မျိုးဆက်များစွာ တည်တံ့နိုင်သည်။

အမေးများသော မေးခွန်းများ

မန္တလေးတွင် ကျောက်စိမ်း ဝယ်ရန် အကောင်းဆုံး နေရာက ဘယ်မှာလဲ။

ဝယ်သူ၏ အတွေ့အကြုံ အဆင့်ပေါ်မူတည်၍ အကောင်းဆုံး နေရာ ကွဲပြားသည်။ ပစ္စည်း အမျိုးအစား စုံလင်ပြီး ဈေးနှုန်း ယှဉ်ပြိုင်မှု မြင့်စေလိုသူများအတွက် မဟာအောင်မြေ ကျောက်စိမ်းဈေး ကဲ့သို့ ကုန်စည်ဒိုင်ကြီးများသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပထမဆုံးအကြိမ် ဝယ်သူများနှင့် အတွေ့အကြုံ နည်းသူများအတွက်မူ၊ စစ်မှန်မှု အာမခံချက်နှင့် ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် ပေးနိုင်သော အသိအမှတ်ပြု အရောင်းဆိုင်ကြီးများသည် ပို၍ စိတ်ချရသည်။ ဈေးနှုန်း ပိုမြင့်နိုင်သော်လည်း၊ မှားယွင်း ဝယ်မိခြင်း အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျော့ချနိုင်သည်။ မည်သည့်နေရာ ဖြစ်စေ၊ တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်း ဝယ်လျှင် လက်မှတ် တောင်းခံရန် မမေ့သင့်ပါ။

ကျောက်စိမ်း အစစ်နှင့် အတုကို ဘယ်လို ခွဲခြားမလဲ။

လက်တွေ့ စစ်ဆေးနိုင်သော ရိုးရှင်းသော နည်းများ ရှိသည်။ အလင်းပြန်ကြည့်ခြင်းဖြင့် အစစ်ကျောက်စိမ်း၏ အသားတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်နိုင်ပြီး၊ ဆေးဆိုးထားသော ကျောက်တွင် အရောင်သည် အက်ကြောအတွင်း စုပုံနေတတ်သည်။ အစစ်ကျောက်သည် လက်နှင့်ကိုင်လျှင် အေးစက်ပြီး မာကျောကာ၊ သတ္တုဖြင့် ခြစ်လျှင် အမှတ်အသား မတင်တတ်ပါ။ သို့သော် ဤ နည်းများသည် အပြည့်အဝ ယုံကြည်စိတ်ချရသည် မဟုတ်ဘဲ၊ ကျွမ်းကျင်သော အတုလုပ်သူများက ဖြတ်သန်းနိုင်သည်။ အတိအကျ သိရှိလိုပါက လွတ်လပ်သော ကျောက်မျက် ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုမှ ထုတ်ပေးသော လက်မှတ် တောင်းခံခြင်းသည် တစ်ခုတည်းသော ယုံကြည်ရသည့် နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။

A၊ B နှင့် C ကျောက်စိမ်း ဆိုတာ ဘာ ကွာသလဲ။

ဤ အဆင့်များသည် ကုသမှု (treatment) ပမာဏကို ဖော်ပြသည်ဟု GIA က ရှင်းပြထားသည်။ A အဆင့်သည် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပြီး ဆေးဖော်စပ်မှု မရှိသဖြင့် တန်ဖိုး အရှိဆုံး ဖြစ်သည်။ B အဆင့်သည် မသန့်ရှင်းမှုများ ဖယ်ရှားရန် အက်စစ်ဖြင့် ဆေးကြောကာ ပိုလီမာ ထည့်သွင်းထားသော ကျောက် ဖြစ်ပြီး၊ မျက်နှာပြင် တည်တံ့မှု နည်းသည်။ C အဆင့်သည် အရောင် တိုးမြှင့်ရန် ဆိုးဆေး ထည့်ထားသော ကျောက် ဖြစ်ပြီး၊ အချိန်ကြာလာသည်နှင့် အရောင်ပျက်တတ်သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သဘောဖြင့် ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက A အဆင့်ကိုသာ ရွေးချယ်သင့်ပြီး၊ ဤ ကွဲပြားမှုကို ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ်ဖြင့်သာ အတိအကျ အတည်ပြုနိုင်သည်။

မန္တလေး ကျောက်စိမ်း ဈေးနှုန်းက ဘယ်လောက် ရှိသလဲ။

ဈေးနှုန်းသည် အလွန် ကွာဟမှု ကြီးမားသည်။ ဆေးဆိုး C အဆင့် လက်ကောက်များသည် ဒေါ်လာ ၅ မှ ၃၀ ဝန်းကျင်သာ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အရောင်ဖျော့ သဘာဝ A အဆင့် လက်ကောက်များသည် ဒေါ်လာ ၁၅၀ မှ ၂,၀၀၀ အထိ ရှိနိုင်သည်။ အရောင်ပြည့်ဝ၍ ကြည်လင်သော A အဆင့် လည်ဆွဲများ ဆိုလျှင် ဒေါ်လာ ထောင်ပေါင်းများစွာမှ သိန်းဂဏန်းအထိ တန်ဖိုး ရှိနိုင်ပြီး၊ imperial jade အမြင့်ဆုံး ပစ္စည်းများသည် သန်းဂဏန်းအထိပင် ရောက်နိုင်သည်။ အရောင်၊ ကြည်လင်မှု၊ အသား ညက်ညောမှု နှင့် ကုသမှု မရှိခြင်းတို့သည် ဈေးနှုန်းကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော အဓိက အချက်များ ဖြစ်သည်။ ဈေးဆစ်ခြင်းသည် ပုံမှန် အလေ့အထ ဖြစ်သဖြင့် ပထမ ဈေးမှ လျှော့ချနိုင်လေ့ ရှိသည်။

ကျောက်စိမ်း ဝယ်တဲ့အခါ ဘာ စာရွက်စာတမ်း တောင်းသင့်သလဲ။

တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်း ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက ပထမဆုံး တောင်းခံသင့်သည်မှာ လွတ်လပ်သော ကျောက်မျက် ဓာတ်ခွဲခန်းမှ ထုတ်ပေးသော လက်မှတ် (gemological certificate) ဖြစ်သည်။ ဤ လက်မှတ်သည် ကျောက်၏ အမျိုးအစား၊ ကုသမှု အဆင့် (A၊ B သို့မဟုတ် C) နှင့် အလေးချိန်တို့ကို တိကျစွာ ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် ရောင်းချသူ၏ ပြန်အမ်း မူဝါဒ ပါဝင်သော ဖြတ်ပိုင်း (receipt) နှင့် ပစ္စည်း၏ ဓာတ်ပုံ မှတ်တမ်းကိုပါ တောင်းခံသင့်သည်။ ဤ စာရွက်စာတမ်းများသည် နောင်တွင် ပြန်လည် ရောင်းချရာတွင်လည်းကောင်း၊ အာမခံ ထားရာတွင်လည်းကောင်း အသုံးဝင်သည်။ စာရွက်စာတမ်း လုံးဝ မပေးနိုင်သော ရောင်းချသူများထံမှ တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်း ဝယ်ယူခြင်းကို ရှောင်ရှားသင့်သည်။

အွန်လိုင်းကနေ မန္တလေး ကျောက်စိမ်း ဝယ်လို့ စိတ်ချရသလား။

အွန်လိုင်း ဝယ်ယူခြင်းသည် အဆင်ပြေသော်လည်း အန္တရာယ်များ ရှိသည်။ ဓာတ်ပုံနှင့် တကယ့်ပစ္စည်း အရောင် ကွာဟမှု၊ အရွယ်အစား မှားယွင်း ဖော်ပြမှု နှင့် အတု ရောင်းချမှု ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အွန်လိုင်း ဝယ်မည်ဆိုပါက ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် ဓာတ်ပုံ ပြသနိုင်သော၊ ပြန်အမ်း မူဝါဒ ရှိသော နှင့် သုံးသပ်ချက် ကောင်းမွန်သော ရောင်းချသူများထံမှသာ ဝယ်သင့်သည်။ ငွေပေးချေမှုကိုလည်း ကာကွယ်မှုရှိသော စနစ်ဖြင့်သာ ပြုလုပ်သင့်သည်။ ဖြစ်နိုင်လျှင် ပစ္စည်း လက်ခံရရှိချိန်တွင် ဓာတ်ခွဲခန်း တစ်ခုသို့ ယူသွား၍ ပြန်လည် စစ်ဆေးခြင်းသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ စိတ်ချရမှု အမြင့်ဆုံး လိုချင်ပါက ကိုယ်တိုင် သွားရောက် ဝယ်ယူခြင်းကသာ သာလွန်ဆဲ ဖြစ်သည်။

မန္တလေးတွင် ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူရန် အဆင့်ဆင့် လက်တွေ့ လမ်းညွှန်

ပထမအဆင့်အနေဖြင့် မဝယ်မီ သင့်ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သတ်မှတ်ပါ။ ရင်ထိုးတန်ဆာအတွက်လား၊ လက်စွပ်ခွက်အတွက်လား၊ သို့မဟုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက်လား ဆုံးဖြတ်ပါ။ Myanmar Gems and Jewellery Entrepreneurs Association (MGJEA) ၏ ၂၀၂၅ အကြံပြုချက်အရ ဝယ်သူ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်ကြသဖြင့် မလိုအပ်သော အသုံးစရိတ် ပိုကုန်တတ်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဒုတိယအဆင့်တွင် မဟာအောင်မြေ ကျောက်စိမ်းတန်းနှင့် ရတနာပုံ ကျောက်စိမ်းဈေးတန်းကဲ့သို့ မှတ်ပုံတင်ထားသော ဈေးကွက်များကိုသာ ရွေးချယ်ပါ။ ဆိုင်ရွေးချယ်ရာတွင် တရားဝင် Myanmar Gems Enterprise (MGE) ထောက်ခံစာ သို့မဟုတ် ဆိုင်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ကို တောင်းကြည့်ပါ။ တတိယအဆင့်အနေဖြင့် နေ့လယ်ဘက် သဘာဝအလင်းရောင်အောက်တွင် ကျောက်ကို ကြည့်ရှုပါ။ မီးချောင်းအလင်းသည် အရောင်ကို လှည့်စားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

1. လက်နှိပ်ဓာတ်မီး (torch light) ဖြင့် ကျောက်အတွင်းပိုင်း ကြည်လင်မှု (translucency) ကို စစ်ဆေးပါ။
2. ဆိုင်ရှင်ထံမှ ပစ္စည်းအလေးချိန် (ကိုက်) နှင့် တစ်ကိုက်လျှင် ဈေးနှုန်းကို စာရွက်ဖြင့် တောင်းပါ။
3. ၁၀ သန်း အထက် ဝယ်ယူပါက GIA သို့မဟုတ် Mandalay Gems Laboratory ၏ စစ်ဆေးလက်မှတ် (certificate) ပါမပါ မေးပါ။
4. ငွေပေးချေပြီးနောက် ပစ္စည်းအာမခံ (return policy) ပါသော ဖြတ်ပိုင်းဖြေစာ တောင်းယူပါ။

နောက်ဆုံးအဆင့်အနေဖြင့် ဈေးဆစ်ရာတွင် တောင်းဈေး၏ ၃၀ မှ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ပေးနိုင်သည်ဟု မဟာအောင်မြေ ဈေးကွက် ကုန်သည်များ၏ ၂၀၂၆ အတွေ့အကြုံများက ဆိုသည်။ စိတ်အေးအေးထား၍ ဆိုင် နှစ်ဆိုင်သုံးဆိုင် နှိုင်းယှဉ်ပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်သင့်သည်။ အရစ်ကျ မဝယ်ဘဲ ငွေသားဖြင့် တစ်ကြိမ်တည်း ဝယ်ယူပါက ဈေးပိုသက်သာတတ်သည်။

ကျောက်စိမ်း ဝယ်သူများ မကြာခဏ ကျူးလွန်တတ်သော အမှားများနှင့် ရှောင်ရှားနည်း

အဖြစ်အများဆုံး အမှားမှာ B-jade နှင့် C-jade ကို A-jade ဟုထင်မှတ်၍ ဝယ်မိခြင်း ဖြစ်သည်။ B-jade ဆိုသည်မှာ အက်ဆစ်ဖြင့် ဆေးကြောပြီး ပော်လီမာ (polymer) ဖြင့် ဖြည့်ထားသော ကျောက်ဖြစ်ပြီး၊ C-jade မှာ အရောင်ဆိုးထားသော ကျောက်ဖြစ်သည်။ GIA ၏ ၂၀၂၄ အစီရင်ခံစာအရ အာရှ ကျောက်စိမ်းဈေးကွက်တွင် ရောင်းချနေသော ကျောက်များ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် B သို့မဟုတ် C အဆင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ရှောင်ရှားရန် ဆိုင်ရှင်ထံ “natural / untreated” ဟု စာဖြင့်ရေးပေးရန် တောင်းဆိုပါ။

ဒုတိယ အမှားမှာ အရောင်ကိုသာ ကြည့်၍ ဝယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်တွင် ကျောက်စိမ်း၏ တန်ဖိုးကို အရောင် (color)၊ ကြည်လင်မှု (transparency)၊ ဖွဲ့စည်းမှု (texture) နှင့် ချောမွေ့မှု (polish) ဆိုသော အချက်လေးချက်ဖြင့် တွက်ချက်ရသည်။ တတိယ အမှားမှာ ဈေးကွက်ပြင်ပ ကားလမ်းဘေး ရောင်းချသူများထံမှ ဝယ်ယူ၍ ပြန်အမ်းရန် နေရာမရှိဖြစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

• စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ဆုံးဖြတ်ခြင်းကို ရှောင်ပါ။ ကျောက်ကို နှစ်ရက်သုံးရက် ထားကြည့်ပြီးမှ ပြန်ဝယ်ပါ။
• “အလွန်သက်သာသော ဈေး” ကို သတိထားပါ။ ဈေးကွက်ပျမ်းမျှထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း သက်သာပါက အတုဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်သည်။
• ဆိုင်ရှင် ပြသသော “ဓာတ်ပုံ” ကို မယုံဘဲ ကိုယ်တိုင်ကိုင်တွယ်၍ စစ်ဆေးပါ။

စတုတ္ထ အမှားမှာ ပြန်လည်ရောင်းချနိုင်မှု (resale value) ကို မစဉ်းစားခြင်း ဖြစ်သည်။ MGJEA ၏ ၂၀၂၅ ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက်အရ စစ်မှန်သော အရည်အသွေးမြင့် imperial jade သည် နှစ်စဉ် ၈ မှ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တန်ဖိုးတက်လာသော်လည်း၊ အရည်အသွေးနိမ့် ကျောက်များမှာ ပြန်ရောင်းရန် ခက်ခဲတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် အရည်အသွေးကို ဦးစားပေး ရွေးချယ်သင့်သည်။

ကျောက်စိမ်း ပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်း သန့်ရှင်းရေးနှင့် သိမ်းဆည်းနည်း

ကျောက်စိမ်းသည် မော့စ် မာကျော်မှု (Mohs hardness) စကေး ၆.၅ မှ ၇ အကြားရှိ၍ ခိုင်ခံ့သော်လည်း၊ ဓာတုဆေးများနှင့် ထိတွေ့ပါက အရောင်နှင့် အရည်အသွေး ထိခိုက်နိုင်သည်။ GIA ၏ ထိန်းသိမ်းရေး လမ်းညွှန်အရ ရေမွှေး၊ ဆပ်ပြာရည်ပြင်း၊ နှင့် အိမ်သုံး သန့်ရှင်းရေးဆေးများသည် jadeite မျက်နှာပြင်ကို တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေချိုးခြင်း၊ အလှပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်မှုကိစ္စ လုပ်ဆောင်ချိန်တွင် ကျောက်စိမ်း လက်စွပ်နှင့် လည်ဆွဲများကို ချွတ်ထားသင့်သည်။

သန့်ရှင်းရေးအတွက် နွေးသော ရေသန့်တွင် ပျော့ပျောင်းသော အဝတ်စ ဖြင့် တိုက်ပြီး အေးသော ရေဖြင့် ဆေးကြောပါ။ ခြစ်ရာ မထင်စေရန် ဘရပ်ရှ်မာ မသုံးပါနှင့်။ သိမ်းဆည်းရာတွင် ကျောက်တစ်ခုစီကို သီးခြား ဖျော့ဖျော့ အိတ်ငယ်များဖြင့် ထည့်ပါ။ အကြောင်းမှာ ကျောက်ချင်း တိုက်မိ၍ ခြစ်ရာထင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွဲအက်ခြင်း မဖြစ်စေရန် ဖြစ်သည်။

• နေပူ တိုက်ရိုက်ထိစေခြင်းကို ရှောင်ပါ။ ရေရှည်တွင် အရောင်မှေးနိုင်သည်။
• ရုတ်တရက် အပူချိန်ပြောင်းလဲမှု (ဥပမာ ပူသော ရေနွေးတွင် နှစ်ခြင်း) ကို ရှောင်ပါ။ အတွင်းအက်ကြောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
• လ နှစ်လ တစ်ကြိမ် နှုတ်ဆိုးနံ့သာဆီ (mineral oil) အနည်းငယ် သုတ်ပေးခြင်းဖြင့် မျက်နှာပြင် ချောမွေ့မှုကို ထိန်းနိုင်သည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အဆင့်ရှိ ကျောက်များအတွက် မှန်ဗီရိုအတွင်း စိုထိုင်းဆ ၄၅ မှ ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းအကြား ထိန်းသိမ်းသိမ်းဆည်းရန် Mandalay Gems Laboratory က ၂၀၂၆ တွင် အကြံပြုထားသည်။ အလွန်ခြောက်သွေ့သော ပတ်ဝန်းကျင်သည် ကျောက်အတွင်း ရေဓာတ် (structural water) ကို ထိခိုက်စေနိုင်ဟု ဆိုသည်။ ကျောက်ကို မကြာခဏ ဝတ်ဆင်ခြင်းဖြင့် သဘာဝ ဆီဓာတ်ရ၍ ပိုလက်လှသွားသည်ဟုလည်း ရိုးရာ အယူအဆ ရှိသည်။

လက်တွေ့ ဝယ်ယူမှု ဥပမာ – ဘတ်ဂျက် ၅ သိန်းဖြင့် ကျောက်စိမ်း လက်စွပ် ဝယ်နည်း

မန္တလေးရှိ ဝန်ထမ်းတစ်ဦးသည် ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီတွင် ဘတ်ဂျက် ၅ သိန်းဖြင့် ကျောက်စိမ်း လက်စွပ်တစ်ကွင်း ဝယ်ယူခဲ့ပုံကို လေ့လာကြည့်ပါ။ သူသည် မဟာအောင်မြေ ဈေးတန်းတွင် ဆိုင်သုံးဆိုင် လှည့်ပြီး တောင်းဈေးများကို မှတ်သားခဲ့သည်။ ပထမဆိုင်က ၇ သိန်း၊ ဒုတိယဆိုင်က ၆.၅ သိန်း၊ တတိယဆိုင်က ၅.၈ သိန်း တောင်းခဲ့ရာ၊ ဈေးဆစ်ပြီးနောက် ၄.၉ သိန်းဖြင့် တတိယဆိုင်တွင် ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။

ဤဥပမာမှ သင်ခန်းစာမှာ ဘတ်ဂျက်တွင် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခနှင့် ဘောင်ပြုလုပ်ခကို ကြိုတင် ထည့်သွင်းတွက်ချက်ရန် ဖြစ်သည်။ MGJEA ၏ ၂၀၂၅ စစ်တမ်းအရ ဝယ်သူ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤ နောက်ဆက်တွဲ စရိတ်များကို မေ့လျော့ကြသည်။ ထို့အပြင် ၁၀ သိန်းအောက် ဝယ်ယူမှုများတွင်ပင် ဓာတ်ခွဲ စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခြင်းသည် ပြန်လည်ရောင်းချရာတွင် ၁၅ မှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပိုကောင်းသော ဈေးရစေသည်ဟု အဆိုပါ စစ်တမ်းက ဖော်ပြသည်။

သူသည် ငွေသားဖြင့် ပေးချေခဲ့ပြီး ဖြတ်ပိုင်းဖြေစာတွင် ခုနစ်ရက်အတွင်း ပြန်အမ်းနိုင်သော သဘောတူညီချက်ကို ရယူခဲ့သည်။ ဤနည်းသည် မဟာအောင်မြေ ဈေးကွက်တွင် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ဆိုင်များ၌ အသုံးများသော အလေ့အထ ဖြစ်ပြီး၊ ဝယ်သူ၏ အကာအကွယ်ကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးသည်။

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ကျောက်စိမ်း ဝယ်ရန် မန္တလေးတွင် အကောင်းဆုံး အချိန်က ဘယ်အချိန်လဲ။

နံနက် ၉ နာရီမှ ၁၁ နာရီအတွင်းသည် ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူရန် အသင့်တော်ဆုံး အချိန် ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သဘာဝ နေ့လင်းရောင်သည် ကျောက်၏ စစ်မှန်သော အရောင်ကို အတိအကျ မြင်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ နေ့လယ်ပိုင်း မီးချောင်းအလင်းအောက်တွင် ကြည့်ပါက အရောင်ပိုစိမ်းနေသယောင် ထင်ရတတ်သည်။ ထို့အပြင် မဟာအောင်မြေ ဈေးကွက်သည် နံနက်စောစော ပိုလူနည်းသဖြင့် ဆိုင်ရှင်နှင့် အေးအေးဆေးဆေး ဈေးဆစ်နိုင်သည်။ ရာသီအလိုက်ကြည့်ပါက မိုးရာသီထက် ဆောင်းရာသီတွင် ဈေးကွက် ပိုသွက်လက်ပြီး ရွေးချယ်စရာ ပိုများတတ်သည်ဟု ကုန်သည်များက ဆိုသည်။

ဓာတ်ခွဲ စစ်ဆေးလက်မှတ် (certificate) တကယ် လိုအပ်သလား။

၁၀ သိန်းအထက် တန်ဖိုးရှိ ကျောက်များအတွက် ဓာတ်ခွဲ စစ်ဆေးလက်မှတ်သည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ Mandalay Gems Laboratory သို့မဟုတ် GIA ကဲ့သို့ အသိအမှတ်ပြု ဓာတ်ခွဲခန်းများသည် ကျောက်သည် A-jade (သဘာဝ၊ ပြုပြင်မထားသော) ဟုတ်မဟုတ်ကို သိပ္ပံနည်းကျ အတည်ပြုပေးနိုင်သည်။ စစ်ဆေးခမှာ ၂၅,၀၀၀ မှ ၅၀,၀၀၀ ကျပ်ခန့်သာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ပြန်လည်ရောင်းချရာတွင် ၁၅ မှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပိုကောင်းသော ဈေးရစေသည်ဟု MGJEA ၂၀၂၅ စစ်တမ်းက ဖော်ပြသည်။ တန်ဖိုးနည်းသော လက်ဆောင်ပစ္စည်းများအတွက်မူ မဖြစ်မနေ မလိုအပ်ပါ။

ကျောက်စိမ်းကို ပြည်ပသို့ ယူဆောင်သွားလို့ ရပါသလား။

ရနိုင်သော်လည်း တရားဝင် နည်းလမ်းကိုသာ လိုက်နာရန် အရေးကြီးသည်။ Myanmar Gems Enterprise (MGE) ၏ စည်းမျဉ်းအရ ကျောက်စိမ်း ပြည်ပ ထုတ်ယူရာတွင် တရားဝင် ဝယ်ယူကြောင်း ဖြတ်ပိုင်းဖြေစာနှင့် MGE ထုတ်ပေးသော ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်သည်။ ဤစာရွက်စာတမ်းများ မပါဘဲ လေဆိပ်တွင် သိမ်းဆည်းခံရနိုင်ပြီး၊ ဥပဒေအရ အရေးယူခံရနိုင်သည်။ ဂျူ ၂၀၂၆ အထိ MGE သည် ဂျေဒ်နှင့် ကျောက်မျက်များအတွက် ပို့ကုန်ခွန် နှုန်းထားများ ထုတ်ပြန်ထားသဖြင့်၊ ခရီးမသွားမီ မိမိဝယ်ယူသော ဆိုင်ထံတွင် ပြည်ပယူဆောင်ရန် စာရွက်စာတမ်း အကူအညီ ရနိုင်မရနိုင်ကို ကြိုတင် မေးမြန်းသင့်သည်။

အရည်အသွေးနိမ့်သော ကျောက်ကို မျက်စိဖြင့်ပဲ ခွဲခြားနိုင်ပါသလား။

အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ခွဲခြားနိုင်သော်လည်း လုံးဝ မှန်ကန်အောင် ပြုလုပ်ရန် ခက်ခဲသည်။ မျက်စိဖြင့် ကြည့်ရာတွင် A-jade သည် သဘာဝ အရောင်ဖြန့်ဖြူးမှု မညီမညာ ရှိပြီး၊ အတွင်းတွင် အမျှင်သဖွယ် ဖွဲ့စည်းမှု (fibrous texture) တွေ့ရတတ်သည်။ C-jade (အရောင်ဆိုးထားသော) မှာ အရောင်က အကွဲကြောင်းများတွင် စုပုံနေတတ်သည်။ သို့သော် GIA ၂၀၂၄ အစီရင်ခံစာအရ ယနေ့ ပြုပြင်နည်းပညာများ တိုးတက်လာသဖြင့်၊ ဝါရင့် ကုန်သည်များပင် မျက်စိဖြင့်သာ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း မခွဲခြားနိုင်တော့ပါ။ ထို့ကြောင့် တန်ဖိုးကြီးသော ဝယ်ယူမှုများတွင် ဓာတ်ခွဲ စစ်ဆေးမှုကိုသာ အားကိုးသင့်သည်။

ကျောက်စိမ်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ပြန်လည်ရောင်းချမှု တန်ဖိုး

ကျောက်စိမ်းကို လှပစေရန် တန်ဆာဆင်ရုံသာမက ရေရှည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ်လည်း မန္တလေးသားများ မြင်တတ်ကြသည်။ Myanmar Gems Enterprise (မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ လုပ်ငန်း) ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကျောက်မျက်ရတနာ ပြပွဲ မှတ်တမ်းအရ အရည်အသွေး မြင့်မားသော imperial jade (အေအေ အဆင့်) ၏ ဈေးနှုန်းသည် ၂၀၁၅ မှ ၂၀၂၅ အတွင်း ပျမ်းမျှ နှစ်စဉ် ၈ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် အဆင့်နိမ့် ကျောက်စိမ်း (ဘီ နှင့် စီ အဆင့်) များမှာမူ တန်ဖိုး တိုးတက်မှု အလွန်နည်းပါးပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ပြန်ရောင်းရန်ပင် ခက်ခဲတတ်သည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ရွေးချယ်ရာတွင် အရောင် တညီတညွတ်ဖြစ်မှု, ဖောက်ထွင်းမြင်ရမှု (translucency), နှင့် မွေ့မွေ့ ပြီးပြည့်စုံမှု ဆိုသည့် အချက်သုံးချက်ကို အဓိက ကြည့်သင့်သည်။ အောက်ပါဇယားသည် ကျောက်စိမ်း အမျိုးအစားအလိုက် ၂၀၂၅ ပြန်လည်ရောင်းချမှု အလားအလာကို နှိုင်းယှဉ်ပြသည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ပြုလုပ်သင့်သည့် လက်တွေ့ အဆင့်များမှာ ပထမဦးစွာ Myanmar Gems Enterprise မှ ထုတ်ပေးသော တရားဝင် rt (ရတနာ စိစစ်ရေး) လက်မှတ်ပါသော ကျောက်ကိုသာ ဝယ်ယူခြင်း, ဒုတိယအနေဖြင့် Gemological Institute ၏ ဓာတ်ခွဲ စစ်ဆေးချက် (treatment မရှိ၊ Type A ဖြစ်ကြောင်း) တောင်းခံခြင်း, နှင့် တတိယအနေဖြင့် ဝယ်ယူမှု ပြေစာ၊ ဓာတ်ပုံ၊ အလေးချိန် မှတ်တမ်းတို့ကို စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဤစာရွက်စာတမ်းများ ပြည့်စုံမှသာ နောက်ပိုင်းတွင် ကောင်းသော ဈေးဖြင့် ပြန်လည် ရောင်းချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံခြားသို့ ကျောက်စိမ်း သယ်ဆောင်ခြင်းနှင့် တရားဝင် စာရွက်စာတမ်း လိုအပ်ချက်

မန္တလေးတွင် ဝယ်ယူသော ကျောက်စိမ်းကို ပြည်ပသို့ သယ်ဆောင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ အကောက်ခွန် ဥပဒေနှင့် ကျောက်မျက်ရတနာ ဥပဒေ (၂၀၁၉ ပြင်ဆင်ချက်) တို့ကို သိရှိထားရန် အရေးကြီးသည်။ Myanmar Customs Department ၏ ၂၀၂၄ လမ်းညွှန်အရ တရားဝင် အရောင်းဆိုင်များမှ ထုတ်ပေးသော ပြေစာနှင့် Myanmar Gems Enterprise ၏ ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက် (export permit) မပါဘဲ ကျောက်စိမ်း သယ်ဆောင်ခြင်းသည် တရားမဝင်ဖြစ်ပြီး လေဆိပ်တွင် သိမ်းဆည်းခံရနိုင်သည်။

လက်တွေ့ အဆင့်ဆင့်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

1. တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားသော ဆိုင် (လိုင်စင်ရ) မှသာ ဝယ်ယူပြီး ပြေစာ အပြည့်အစုံ တောင်းခံပါ။
2. ကျောက်၏ အလေးချိန်၊ အရွယ်အစား၊ တန်ဖိုးကို ဖော်ပြသော Myanmar Gems Enterprise ၏ စိစစ်ရေး လက်မှတ်ကို ရယူပါ။
3. ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက်အတွက် မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ လုပ်ငန်း ရုံးတွင် လျှောက်ထားပါ။
4. လေဆိပ် အကောက်ခွန်တွင် ကြိုတင် ကြေညာ၍ စစ်ဆေးခံပါ။

ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် Myanmar Gems Enterprise ၏ ၂၀၂၅ နှုန်းထား စာရင်းအရ ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက် ကြေးနှင့် စိစစ်ရေး ဝန်ဆောင်ခသည် ကျောက်တန်ဖိုး၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျသင့်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀ သိန်းတန် လက်စွပ်တစ်ကွင်းအတွက် စာရွက်စာတမ်း ကုန်ကျစရိတ် တစ်သိန်းမှ နှစ်သိန်းကြားရှိနိုင်သည်။ ဂျပန်၊ စင်ကာပူ၊ တရုတ်ကဲ့သို့ ဦးတည်နိုင်ငံများတွင်လည်း ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် တင်သွင်းခွန် သတ်မှတ်ချက်များ ရှိသဖြင့် ထွက်ခွာမည့် မှ ကြိုတင် စုံစမ်းသင့်သည်။ စာရွက်စာတမ်း ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ထားခြင်းဖြင့် နယ်စပ်တွင် ပြဿနာ ရှောင်ရှားနိုင်ရုံသာမက ပြည်ပ ရောက်သည့်အခါ ကျောက်၏ စစ်မှန်မှုကိုပါ သက်သေပြ၍ ပြန်လည် ရောင်းချရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။

မေးလေ့ရှိသော နောက်ထပ် မေးခွန်းများ

ကျောက်စိမ်းကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖြစ် ဝယ်ရင် ဘယ်အဆင့်ကို ရွေးသင့်လဲ။

ရေရှည် တန်ဖိုး တိုးတက်မှု ရည်ရွယ်ပါက အေအေ (imperial) သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး အေ အဆင့် ကျောက်စိမ်းကိုသာ ရွေးချယ်သင့်သည်။ Myanmar Gems Enterprise ၏ ၂၀၂၅ မှတ်တမ်းအရ မြင့်မားသော အဆင့် ကျောက်များသာ နှစ်စဉ် ၈ မှ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း တန်ဖိုးတက်ပြီး အဆင့်နိမ့် ကျောက်များမှာ ပြန်ရောင်းရန်ပင် ခက်ခဲတတ်သည်။ ဝယ်ယူရာတွင် အရောင် တညီတညွတ်ဖြစ်မှု, ဖောက်ထွင်းမြင်ရမှု, နှင့် treatment မပါသော Type A ဖြစ်ကြောင်း ဓာတ်ခွဲ လက်မှတ် ပါဝင်မှုကို မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးပါ။ စာရွက်စာတမ်း ပြည့်စုံမှသာ နောက်ပိုင်းတွင် ကောင်းသော ဈေးဖြင့် ပြန်ရောင်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ပြန်ရောင်းမယ်ဆိုရင် ဘယ်စာရွက်စာတမ်းတွေ လိုအပ်လဲ။

ပြန်လည် ရောင်းချရာတွင် အရေးကြီးဆုံးမှာ မူလ ဝယ်ယူမှု ပြေစာ၊ Myanmar Gems Enterprise ၏ စိစစ်ရေး လက်မှတ်၊ နှင့် Gemological Institute ၏ ဓာတ်ခွဲ စစ်ဆေးချက် (Type A ဖြစ်ကြောင်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကျောက်၏ အလေးချိန်၊ အရွယ်အစား မှတ်တမ်းနှင့် ရှင်းလင်းသော ဓာတ်ပုံများကိုပါ သိမ်းဆည်းထားသင့်သည်။ ဤစာရွက်စာတမ်းများ ပြည့်စုံပါက ဝယ်သူက ကျောက်၏ စစ်မှန်မှုနှင့် အရည်အသွေးကို လွယ်ကူစွာ ယုံကြည်နိုင်သဖြင့် ဈေးညှိရာတွင် သင့်အတွက် အားသာချက် ဖြစ်စေသည်။ စာရွက်စာတမ်း မပါသော ကျောက်များမှာ ဈေးကွက်တွင် တန်ဖိုး များစွာ ကျဆင်းတတ်သည်ကို သတိပြုပါ။

နိုင်ငံခြားသို့ ကျောက်စိမ်း ယူသွားရင် ဘာတွေ ပြင်ဆင်ထားရမလဲ။

ပြည်ပသို့ သယ်ဆောင်မည်ဆိုပါက တရားဝင် လိုင်စင်ရ ဆိုင်မှ ပြေစာ၊ Myanmar Gems Enterprise ၏ စိစစ်ရေး လက်မှတ်၊ နှင့် ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက် (export permit) တို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။ Myanmar Customs Department ၏ ၂၀၂၄ လမ်းညွှန်အရ ဤစာရွက်စာတမ်းများ မပါဘဲ သယ်ဆောင်ခြင်းသည် တရားမဝင်ဖြစ်ပြီး လေဆိပ်တွင် သိမ်းဆည်းခံရနိုင်သည်။ စာရွက်စာတမ်း ကုန်ကျစရိတ်သည် ကျောက်တန်ဖိုး၏ ၅ မှ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျသင့်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဦးတည်ရာ နိုင်ငံ၏ တင်သွင်းခွန် သတ်မှတ်ချက်များကိုပါ ထွက်ခွာမည့်မှ ကြိုတင် စုံစမ်းထားသင့်သည်။

ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက် လျှောက်ထားရတာ ကြာသလား။

ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက်ကို မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ လုပ်ငန်း ရုံးတွင် လျှောက်ထားရပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် စာရွက်စာတမ်း ပြည့်စုံပါက ရက်အနည်းငယ်မှ တစ်ပတ်အတွင်း ရရှိနိုင်သည်။ လျှောက်ထားရာတွင် မူလ ဝယ်ယူမှု ပြေစာ၊ ကျောက်၏ စိစစ်ရေး လက်မှတ်၊ နှင့် ကိုယ်ရေး အထောက်အထား (ပတ်စပို့ သို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင်) တို့ လိုအပ်သည်။ အလျင်စလို မဖြစ်စေရန် ထွက်ခွာမည့်ရက်ထက် အနည်းဆုံး တစ်ပတ်ခန့် ကြိုတင် လျှောက်ထားသင့်သည်။ တရားဝင် ဆိုင်ကြီးအများစုသည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဝယ်သူ ကိုယ်စား ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သဖြင့် ဝယ်ယူစဉ်ကတည်းက ဆိုင်ကို မေးမြန်း ထားခြင်းက အဆင်ပြေဆုံး ဖြစ်သည်။

အွန်လိုင်းနှင့် Facebook Live မှ ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူခြင်း – အန္တရာယ်နှင့် အကာအကွယ်

မန္တလေး မဟာအောင်မြေနှင့် ကျောက်စိမ်းတန်း ဈေးကွက်ရှိ ပွဲရုံများသည် ယခုအခါ Facebook Live ဖြင့် ကျောက်စိမ်း လက်ကောက်၊ လက်စွပ်နှင့် ဆွဲကြိုးများကို တိုက်ရိုက် ရောင်းချလာကြသည်။ DataReportal ၏ Digital 2024 Myanmar အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Facebook အသုံးပြုသူ ၁၃ သန်းကျော် ရှိပြီး၊ ကျောက်စိမ်း Live ရောင်းချမှုသည် နယ်မြို့များအထိ ပျံ့နှံ့လာသည်။ သို့သော် မျက်စိဖြင့် တိုက်ရိုက်မကိုင်တွယ်ရသောကြောင့် အန္တရာယ် ပိုများသည်။

အွန်လိုင်းဝယ်သည့်အခါ မီးအလင်းရောင်နှင့် ကင်မရာ filter ကြောင့် အရောင်များ မှားယွင်း ပြသနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုင်ရှင်ထံ နေ့အလင်းရောင် (natural light) ဖြင့် ဗီဒီယိုကို ထပ်တောင်းပြီး၊ ကျောက်ကို ဖြူသော စက္ကူပေါ်တွင် တင်ပြခိုင်းပါ။ ဓာတ်ပုံ၏ မက်တာဒေတာ (timestamp) နှင့် ဆိုင်ရှင်၏ စစ်မှန်သော လိပ်စာကိုလည်း တောင်းခံသင့်သည်။ Cash on Delivery (COD) သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်လာယူ၍ ငွေချေသည့် စနစ်ကို ဦးစားပေး၍၊ ကြိုတင်ငွေလွှဲခြင်းကို ရှောင်ပါ။

အရေးကြီးဆုံးမှာ ဆိုင်ရှင်၏ Facebook Page သက်တမ်းနှင့် ကြိုတင် ရောင်းချခဲ့သော သုံးသပ်ချက်များ (reviews) ကို စိစစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ Meta ၏ Page Transparency အချက်အလက်တွင် Page ဖွဲ့စည်းသည့် ရက်စွဲကို ကြည့်ပါ။ Page အသစ်များ၊ comment ပိတ်ထားသော Page များနှင့် ကျောက်စိမ်း A အဆင့်ကို ဈေးအလွန်ပေါသော နှုန်းဖြင့် ရောင်းသူများကို သတိထားပါ။ ငွေပေးချေပြီးမှ ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် (certificate) ပါ ပစ္စည်းကိုသာ လက်ခံ၍၊ Live ထဲတွင် ပြသခဲ့သော ကျောက်နှင့် ပို့ဆောင်လာသော ကျောက် တူ၊ မတူကို အလေးချိန်နှင့် တိုင်းတာ၍ ပြန်စစ်ပါ။

မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ ပြပွဲ (Emporium) နှင့် လေလံဈေးကွက် သုံးသပ်ချက်

မန္တလေးရှိ ကုန်သည်များ ဝယ်ယူသော ကျောက်စိမ်း အကြမ်းထည် (rough jade) အများစုသည် နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသော မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ ပြပွဲ (Myanmar Gems Emporium) မှ စတင်လာသည်။ ဤပြပွဲကို မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း (Myanma Gems Enterprise) မှ နှစ်စဉ် ကြီးမှူး ကျင်းပပြီး၊ tender (အိတ်ဖွင့်တင်ဒါ) နှင့် open auction (လေလံ) ဟူ၍ စနစ်နှစ်မျိုး ရှိသည်။ ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် ဤပြပွဲ၏ ပိတ်ဈေး (closing price) သည် မန္တလေး လက်လီဈေးကွက်အတွက် အခြေခံ ကိုးကားနှုန်း ဖြစ်သည်။

Global Witness ၏ “Jade: Myanmar’s Big State Secret” (2015) အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ ကျောက်စိမ်း ကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုးသည် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၁ ဘီလီယံ အထိ ရှိနိုင်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် Reuters (2021) သတင်းအရ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောက်မျက်ပြပွဲတွင် ကျောက်တုံးပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော် တင်ပြ ရောင်းချခဲ့သည်။ ဤကိန်းဂဏန်းများက ပြပွဲ ဈေးနှုန်းသည် နိုင်ငံတကာ ဝယ်လိုအား (အထူးသဖြင့် တရုတ်ဈေးကွက်) ပေါ် မှီခိုကြောင်း ပြသသည်။

• Lot နံပါတ်စစ်ဆေးခြင်း – ဝယ်မည့် ကျောက်တိုင်း၏ မူရင်း emporium lot အမှတ်ကို တောင်းခံပါ။ ၎င်းသည် တရားဝင် ဝင်ရောက်လာသော ပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြသည်။
• အရောင်းအဝယ် အခွန်လက်မှတ် – ပြပွဲမှ ဝယ်ယူသူများထံတွင် ရှိသော တရားဝင် ပြေစာသည် နောင် ပြန်ရောင်းချရာတွင် တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်ပေးသည်။
• အလယ်ဈေး လေ့လာခြင်း – ပြပွဲ ဈေးနှုန်း ပြန့်ပွားပြီးနောက် မန္တလေး လက်လီဈေးသည် ၂ ပတ်ခန့်အကြာတွင် လိုက်ပြောင်းလေ့ရှိသည်ကို ကုန်သည်များက အသိအမှတ်ပြုကြသည်။

တစ်ဦးချင်း ဝယ်ယူသူများ ပြပွဲသို့ တိုက်ရိုက် မဝင်ရောက်နိုင်သော်လည်း၊ ပြပွဲ ပိတ်ဈေး သတင်းများကို Myanmar Gems Enterprise ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များမှ ခြေရာခံခြင်းဖြင့် မန္တလေး ဆိုင်တွင် တင်ပြသော ဈေးနှုန်း မျှတ၊ မမျှတကို တွက်ဆနိုင်သည်။ ပြပွဲ မကျင်းပသော ကာလများတွင် ပစ္စည်းရှားပါးပြီး ဈေးတက်တတ်ခြင်းကိုလည်း သတိပြုသင့်သည်။

မေးလေ့ရှိသော အပိုဆောင်း မေးခွန်းများ

Facebook Live မှ ဝယ်ယူရာတွင် ကြိုတင်ငွေ ဘယ်လောက် ပေးသင့်သလဲ။

တန်ဖိုးကြီး ကျောက်စိမ်း ပစ္စည်းများအတွက် ကြိုတင်ငွေ အပြည့် မပေးသင့်ပါ။ အကောင်းဆုံးနည်းမှာ Cash on Delivery (COD) သို့မဟုတ် ဆိုင်သို့ ကိုယ်တိုင်လာ၍ ပစ္စည်းကို မျက်စိဖြင့် စစ်ဆေးပြီးမှ ငွေချေခြင်း ဖြစ်သည်။ မလွှဲမရှောင်သာ ကြိုပေးရမည်ဆိုပါက ပစ္စည်းတန်ဖိုး၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် စာရင်းပေါက် (deposit) သာ ပေး၍၊ ကျန်ငွေကို ပစ္စည်းရောက်မှ ပေးပါ။ ဆိုင်ရှင်၏ မှတ်ပုံတင်၊ လိပ်စာနှင့် ဖုန်းနံပါတ်ကို ကြိုတင် မှတ်သားထားကာ၊ ငွေလွှဲ ပြေစာများကိုလည်း သိမ်းဆည်းထားသင့်သည်။

ကျောက်မျက်ပြပွဲ (Emporium) ဈေးနှုန်းက လက်လီဈေးကို ဘယ်လို သက်ရောက်သလဲ။

မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ ပြပွဲသည် ကျောက်စိမ်း အကြမ်းထည် ဈေးနှုန်း၏ အခြေခံ မူတည်နှုန်း ဖြစ်သည်။ ပြပွဲတွင် ပိတ်ဈေး မြင့်တက်ပါက မန္တလေး ပွဲရုံများသို့ ဝင်ရောက်လာသော ကုန်ကြမ်း ကုန်ကျစရိတ် တိုးလာ၍၊ နှစ်ပတ်မှ တစ်လအတွင်း လက်လီ လက်ဝတ်ရတနာ ဈေးများ လိုက်တက်လေ့ရှိသည်။ Reuters (2021) ၏ သတင်းအရ ပြပွဲ ဝယ်လိုအားသည် တရုတ် ဈေးကွက်အပေါ် များစွာ မှီခိုသောကြောင့်၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု ပိတ်သိမ်းချိန်များတွင် ဈေး ကျဆင်းတတ်သည်။ ဝယ်သူအနေဖြင့် ပြပွဲ ကာလနှင့် ဈေးသတင်းကို လိုက်ကြည့်ခြင်းက အချိန်ကိုက် ဝယ်ယူရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။

အွန်လိုင်းတွင် ပြသသော အရောင်နှင့် လက်တွေ့ အရောင် ကွာခြားနိုင်သလား။

ဟုတ်ကဲ့၊ များစွာ ကွာခြားနိုင်သည်။ ဖုန်းကင်မရာ၏ white balance၊ မီးအလင်းရောင်နှင့် Live filter များက ကျောက်စိမ်း၏ စိမ်းရောင်ကို ပိုရင့်အောင် သို့မဟုတ် ပိုကြည်လင်အောင် ပြသနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် LED မီးဖြူ အောက်တွင် imperial green အရောင်ကို အလွန်အကျွံ ပြသတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုင်ရှင်ထံ နေ့အလင်းရောင်ဖြင့် ဖြူသော နောက်ခံပေါ်တွင် ထပ်ရိုက်ပေးရန် တောင်းဆိုသင့်သည်။ ဖြစ်နိုင်ပါက ပစ္စည်းရောက်ပြီးနောက် မကျေနပ်က ၂၄ နာရီအတွင်း ပြန်အမ်းနိုင်သော သဘောတူညီချက်ကို စာဖြင့် ကြိုတင် ရယူထားသင့်သည်။

ကျောက်စိမ်း ဝယ်ရာတွင် ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် (certificate) ဘယ်နေရာက ရနိုင်သလဲ။

မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်ရှိ ကျောက်မျက် ဓာတ်ခွဲခန်း (gemological laboratory) များတွင် ကျောက်စိမ်း၏ အမျိုးအစား (jadeite, ဟုတ်/မဟုတ်) နှင့် ပြုပြင်မွမ်းမံမှု အဆင့် (A, B, C) ကို စစ်ဆေး၍ လက်မှတ် ထုတ်ပေးသည်။ မြန်မာ့ ကျောက်မျက်ရတနာ ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း (MGE) နှင့် ဆက်နွယ်သော ဓာတ်ခွဲခန်းများသည် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု ဖြစ်သည်။ တန်ဖိုးကြီးသော လက်ဝတ်ရတနာ ဝယ်ယူသည့်အခါ၊ infrared spectroscopy ဖြင့် စစ်ဆေးထားသော လက်မှတ်ကို တောင်းခံပါ။ ၎င်းသည် ဆေးစိမ် (dyed) သို့မဟုတ် resin ဖြည့်ထားသော ကျောက်များကို ခွဲခြားနိုင်ပြီး၊ နောင် ပြန်ရောင်းချရာတွင်လည်း တန်ဖိုးနှင့် ယုံကြည်မှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်။

Type A, Type B နှင့် Type C ကျောက်စိမ်း ကွဲပြားမှုနှင့် ဓာတုသွေးဆိုးခြင်း ဖော်ထုတ်နည်း

ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူရာတွင် အရောင်အသွေး လှပရုံဖြင့် မဆုံးဖြတ်သင့်ဘဲ ထို ကျောက်ကို ဓာတုနည်းဖြင့် ကုသထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ ကို အရင် သိရှိရန် လိုအပ်သည်။ နိုင်ငံတကာ ကျောက်မျက် လုပ်ငန်းတွင် ကုသမှုအဆင့်အလိုက် Type A, Type B နှင့် Type C ဟူ၍ သုံးမျိုး ခွဲခြားထားသည်။ Gübelin Gem Lab ၏ jadeite အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (Gübelin 2023) အရ Type A သည် သဘာဝအတိုင်း ဖယောင်းပွတ်တင်ရုံသာ ပြုလုပ်ထားသော အစစ်ဖြစ်ပြီး၊ Type B မှာ အက်ဆစ်ဖြင့် ရေဆေးကာ polymer သစ်စေးဖြည့်သွင်းထားခြင်း၊ Type C မှာ အရောင်ဆေး ဆိုးထည့်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

မန္တလေး ဈေးကွက်တွင် Type B နှင့် Type C ကျောက်များကို Type A ဟု အမည်တပ်၍ ရောင်းချမှု မကြာခဏ ဖြစ်ပွားသည်။ GIA (Gemological Institute of America 2024) ၏ ဖော်ပြချက်အရ Type B ကျောက်သည် ဝယ်ပြီး ၅ နှစ်မှ ၁၀ နှစ်အတွင်း သစ်စေး ဆွေးမြည့်ကာ အရောင်မှေးမှိန်ပြီး တန်ဖိုး ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် Type A ဟုတ်၊ မဟုတ် ခွဲခြားနိုင်ရန် အောက်ပါ လက်တွေ့ နည်းလမ်းများကို သုံးပါ။

• မီးကြည့်ခြင်း – Type A ကျောက်တွင် သဘာဝ အရောင်ထည် တညီတညာ ဖြစ်ပြီး Type C ၌ ဆေးအရောင် အကွက်ကွက် တိုးဝင်နေသည်ကို loupe ၁၀ဆ မှန်ဘီလူးဖြင့် မြင်ရသည်။
• UV မီးထိုးခြင်း – Type B polymer သည် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်အောက်တွင် အပြာ၊ အဖြူ floruescence ထွက်တတ်သည်။
• အသံစစ်ခြင်း – Type A ကို ကြိုးဆွဲ၍ တီးကြည့်ပါက ကြည်လင်သော တေးသံ ထွက်ပြီး ကုသထားသော ကျောက်တွင် တုံးအသံ ထွက်သည်။

အရောင်အလွန် တောက်ပြောင်ပြီး ဈေးနှုန်း သိသိသာသာ သက်သာနေပါက Type B သို့မဟုတ် C ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်သည်ကို သတိထားပါ။

ကျောက်စိမ်း ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် (Gem Certificate) နှင့် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခြင်း လမ်းညွှန်

တန်ဖိုးကြီး ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက မျက်စိဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းထက် ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် (gemological report) ရယူခြင်းသည် အယုံကြည်ရဆုံး အကာအကွယ် ဖြစ်သည်။ ဤလက်မှတ်တွင် ကျောက်၏ Type A/B/C အဆင့်၊ အလေးချိန် (carat)၊ အရွယ်အစားနှင့် သဘာဝအတိုင်း ဟုတ်၊ မဟုတ် ကို ဓာတုနှင့် spectroscopy စမ်းသပ်မှုဖြင့် အတည်ပြုပေးသည်။

မြန်မာပြည်တွင်း Myanma Gems Enterprise (MGE) လက်အောက်ရှိ ရတနာ စစ်ဆေးရေး ဌာနသည် တရားဝင် လက်မှတ် ထုတ်ပေးသည့် အဓိက အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာအဆင့်အတွက် GIA (Gemological Institute of America) နှင့် Hong Kong Jade & Stone Laboratory (HKJSL) တို့သည် jadeite အတွက် အသိအမှတ်ပြုမှု အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ GIA ၏ ၂၀၂၄ ဝန်ဆောင်ခ ဇယားအရ jadeite report တစ်စောင်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၅ မှ ၁၅၀ ခန့် ကုန်ကျသည်။

• ဆိုင်က ပေးသော လက်မှတ်ကို လက်မှတ်ထုတ်သည့် ဓာတ်ခွဲခန်း အမည်နှင့် QR/report နံပါတ် ပါ၊ မပါ စစ်ဆေးပါ။ နာမည်ကြီး ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် online verification စနစ် ရှိသည်။
• လက်မှတ်ပါ အလေးချိန်နှင့် အရွယ်အစားကို ကိုယ်တိုင် ချိန်တွယ်၍ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပါ။
• လက်မှတ်နှင့် ကျောက်ကို ချိတ်ဆက်ပေးသော ဓာတ်ပုံ (photo ID) ပါသည့် report ကို ဦးစားပေး ရွေးပါ။

ဈေးကွက် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အပေါ် ICA (International Colored Gemstone Association 2023) ၏ သုံးသပ်ချက်အရ လက်မှတ်ပါ ကျောက်များသည် လက်မှတ်မပါသော ကျောက်ထက် ပြန်ရောင်းချ ဈေးနှုန်း ၁၅ မှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမြင့်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် လက်မှတ်ခ ပေးဆောင်ခြင်းသည် အပိုကုန်ကျမှု မဟုတ်ဘဲ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အာမခံ ဖြစ်သည်။ MGE ရုံးခွဲ မန္တလေးတွင်လည်း ၂ ရက်မှ ၅ ရက်အတွင်း လက်မှတ် ရယူနိုင်ပြီး၊ နိုင်ငံခြားသို့ ယူဆောင်မည်ဆိုပါက ဤလက်မှတ်သည် အကောက်ခွန် ရှင်းလင်းရာတွင်လည်း လိုအပ်သည်။

မေးလေ့ရှိသော နောက်ဆုံး ဖြည့်စွက် မေးခွန်းများ

Type A ကျောက်စိမ်းနှင့် Type B ကို မျက်စိဖြင့်သာ ခွဲခြားနိုင်ပါသလား။

အတွေ့အကြုံ ရှိသူတစ်ဦးအတွက် မီးကြည့်ခြင်း၊ မှန်ဘီလူး ၁၀ဆဖြင့် မျက်နှာပြင် ကွဲကြောင်း ကြည့်ခြင်းနှင့် အသံစစ်ခြင်းတို့ဖြင့် အကြမ်းဖျင်း ခန့်မှန်းနိုင်သော်လည်း အပြီးသတ် အာမခံချက်အတွက် မလုံလောက်ပါ။ Type B polymer သစ်စေး ဖြည့်သွင်းမှုကို မျက်စိဖြင့်သာ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း မခွဲခြားနိုင်ဘဲ၊ infrared spectroscopy (FTIR) လိုအပ်သည်ဟု GIA (2024) က ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် တန်ဖိုး သိန်းနှင့်ချီ ပေးဆောင်မည်ဆိုပါက ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ်ဖြင့်သာ အတည်ပြုသင့်ပြီး၊ မျက်စိ စစ်ဆေးခြင်းကို ပထမအဆင့် စိစစ်မှုအဖြစ်သာ သုံးသင့်သည်။

ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ်ကို ဘယ်လို အတုအစစ် စစ်ဆေးရမလဲ။

လက်မှတ် အတုများ ဈေးကွက်တွင် ရှိသောကြောင့် report နံပါတ်ကို ထို ဓာတ်ခွဲခန်း၏ တရားဝင် website တွင် online verification ဖြင့် တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပါ။ GIA နှင့် Hong Kong Jade & Stone Laboratory တို့တွင် report number ရိုက်ထည့်၍ မူရင်း အချက်အလက် ပြန်ကြည့်နိုင်သော စနစ် ရှိသည်။ နောက်တစ်ဆင့်အနေဖြင့် လက်မှတ်ပါ အလေးချိန်၊ အရွယ်အစားနှင့် ဓာတ်ပုံကို လက်ရှိ ကျောက်နှင့် တိုက်ဆိုင်ကြည့်ပါ။ QR code မပါသော၊ ဓာတ်ခွဲခန်း အမည် မဖော်ပြထားသော သို့မဟုတ် ဆိုင်ကိုယ်တိုင် ထုတ်ထားသော “in-house” လက်မှတ်များကို ဂရုစိုက်ပါ။ ဤနည်းလမ်းများဖြင့် အတုကို အလွယ်တကူ ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။

လက်မှတ်ခ ပေးဆောင်ခြင်းဟာ တကယ် တန်ပါသလား။

တန်ဖိုး သိန်း ၁၀ အထက် ကျောက်များအတွက် လက်မှတ်ခ ပေးဆောင်ခြင်းသည် အလွန် တန်ပါသည်။ ICA (2023) ၏ သုံးသပ်ချက်အရ လက်မှတ်ပါ ကျောက်များသည် ပြန်ရောင်းရာတွင် ၁၅ မှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမြင့်သော ဈေးနှုန်း ရရှိတတ်သည်။ GIA report တစ်စောင်လျှင် ဒေါ်လာ ၇၅ မှ ၁၅၀ ခန့်သာ ကုန်ကျသဖြင့်၊ တန်ဖိုးကြီး ကျောက်အတွက် ဤကုန်ကျစရိတ်သည် အလွန် သေးငယ်သည်။ သို့သော် တန်ဖိုး သိန်းအနည်းငယ်သာ ရှိသော ပစ္စည်းငယ်များအတွက်မူ လက်မှတ်ခသည် ကျောက်တန်ဖိုး၏ အချိုးအစား မမျှတဖြစ်နိုင်သဖြင့်၊ ယုံကြည်ရသော ဆိုင်မှ ဝယ်ယူပြီး ဆိုင်အာမခံဖြင့်သာ ကျေနပ်နိုင်သည်။

မန္တလေးမှာ ဓာတ်ခွဲခန်း လက်မှတ် ဘယ်မှာ ရယူနိုင်ပါသလဲ။

မြန်မာပြည်တွင်း တရားဝင် လက်မှတ်အတွက် Myanma Gems Enterprise (MGE) လက်အောက်ရှိ ရတနာ စစ်ဆေးရေး ဌာနသည် အဓိက ရွေးချယ်စရာ ဖြစ်သည်။ မန္တလေးရှိ ရုံးခွဲတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ၂ ရက်မှ ၅ ရက်အတွင်း လက်မှတ် ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှု လိုအပ်ပါက ကျောက်ကို GIA သို့မဟုတ် Hong Kong Jade & Stone Laboratory သို့ ပို့ဆောင်ရန် လိုအပ်ပြီး၊ ဤအတွက် အချိန် ပိုကြာကာ ပို့ဆောင်ခ ထပ်ဆောင်း ကုန်ကျသည်။ နိုင်ငံခြားသို့ ယူဆောင်မည်ဆိုပါက MGE လက်မှတ်သည် အကောက်ခွန် ရှင်းလင်းရာတွင်လည်း လိုအပ်သဖြင့်၊ ဝယ်ယူချိန်မှာပင် လက်မှတ် ရယူထားခြင်းက အဆင်ပြေဆုံး ဖြစ်သည်။

Related Reading

• မန္တလေးမြို့၏ ရိုးရာလက်မှုပညာများ – ကြေးထည်၊ ပန်းထိမ်နှင့် ကျောက်စိမ်း
• မန္တလေး နှင့် ဗဂန် လက်မှုပစ္စည်း နှိုင်းယှဉ် – ဘယ်ဟာတန်ဖိုးရှိ
• မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း ဈေးနှုန်းများ နှင့် ဈေးညှိနည်း လမ်းညွှန်
• မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နည်း
• မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း လုပ်ငန်း စတင်နည်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု
• မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း ဝယ်နည်း – စစ်မှန်မှု စစ်ဆေးနည်း လမ်းညွှန်
• မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း သမိုင်းကြောင်းနှင့် မင်းဆက်အမွေအနှစ်
• မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးအစားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးပြုနည်းများ
• မန္တလေး လက်မှုပစ္စည်း အွန်လိုင်း ဝယ်ယူနည်းနှင့် အတုအစစ် ခွဲခြားနည်း
• မန္တလေး ကျောက်ထု Review – ဆိုင်ကောင်းများနှင့် ဈေးနှုန်း
• မန္တလေး ထည်ပန်းချီ နှင့် ကာလာဂါ ဆိုင်များ သုံးသပ်ချက်
• မန္တလေး ပန်းထိမ်လုပ်ငန်း နာမည်ကြီး မိသားစုများ သုံးသပ်ချက်
• မန္တလေး ပိုးထည် Review နှင့် လက်ရွေးစင် အထည်ဆိုင်များ

ကိုးကား အရင်းအမြစ်များ

• USThe S Geological Survey (USGS) – ကျောက်မျက်ရတနာ စာရင်းအင်းနှင့် အချက်အလက် (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) – https://www.usgs.gov/centers/national-minerals-information-center/gemstones-statistics-and-information
• Wikipedia – မြန်မာ့ ကျောက်စိမ်း ကုန်သွယ်ရေး မှတ်တမ်း (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) – https://en.wikipedia.org/wiki/Jade_trade_in_Myanmar
• Wikipedia – Jadeite ၏ ဓာတုနှင့် ရူပ ဂုဏ်သတ္တိ မှတ်တမ်း (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) – https://en.wikipedia.org/wiki/Jadeite
• GIA (Gemological Institute of America) – ကျောက်စိမ်း အရည်အသွေး အဆင့်သတ်မှတ် လမ်းညွှန် (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) – https://www.gia.edu/jadeite-quality-factor
• Encyclopædia Britannica – jade ကျောက်မျက် အကြောင်း အညွှန်း (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) – https://www.britannica.com/topic/jade-gemstone

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”Article”,”headline”:”မန္တလေး ကျောက်စိမ်း Review – ယုံကြည်ရသော ဆိုင်နှင့် ဝယ်နည်း”,”inLanguage”:”my”,”author”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Editorial”},”publisher”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Mandalaya Stories”,”url”:”https://mandalaystories.com”},”about”:”မန္တလေး ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူခြင်းနှင့် စစ်မှန်မှု စစ်ဆေးခြင်း”,”keywords”:”မန္တလေး ကျောက်စိမ်း, ကျောက်စိမ်း review, ကျောက်စိမ်းဈေး, ကျောက်စိမ်း အစစ်အတု”}