မန္တလေးတိုင်း ပြောင်းပြောင်းတောင်တောင် ဆေးပြားသိန်းကျော် မူးယစ်ဆေးဝါး ဖမ်းဆီးမှု

မန္တလေး၊ ဇူလိုင် ၂၄၊ ၂၀၂၆ — မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့သည် ဇူလိုင်လအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် ကြံ့ဖျာသည့်စစ်ဆင်ရေးမှတစ်ဆင့် ကာဖင်း-မက်သမ်ဖီတမင်း ပေါင်းစပ်ဆေးပြား ၁.၅ သန်းကျော်ကို ဖမ်းဆီးသိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့ပြီး သံသယရှိသူတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပိုင် The Mirror သတင်းစာ၏ဇူလိုင် ၂၄ ရက် တင်ဆက်ချက်နှင့် Xinhua သတင်းဌာနတို့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ရဲစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်ရှိ သံသယရှိသူ၏ အိမ်ကို ဇူလိုင် ၁၇ ရက်တွင် ဝင်ရောက်ရှာဖွေကာ မူးယစ်ဆေးဝါးပြားသိန်းပေါင်းများစွာကို တွေ့ရှိ သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့သည်ဟု The Mirror က ဇူလိုင် ၂၄ ရက်တွင် ဖော်ပြသည်။ ဤဆေးပြားများသည် ရပ်ရွာလူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသော မူးယစ်ဆေးဝါးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းရေးအဖွဲ့က ဤဖမ်းဆီးမှုကို ဒေသခံပြည်သူများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် ကြီးကြီးမားမား အရေးပါသော အောင်ပွဲတစ်ခုဟု မှတ်ယူသည်။

ဖမ်းဆီးမှု၏ အသေးစိတ်

Xinhua သတင်းဌာန ဇူလိုင် ၂၄ ရက် သတင်းအရ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ စစ်ဆင်ရေးသည် စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးနှစ်ခုလုံးတွင် တပြိုင်တည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မန္တလေးတိုင်းပိုင်းတွင် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်ကို ဗဟိုပြုကာ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး Xinhua ၏ တိုက်ရိုက်သတင်းတွင် ဆေးပြားစုစုပေါင်း သန်းတစ်ဆယ့်ငါးကျော် ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ဤမူးယစ်ဆေးဝါးများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် “ယာဘာ” (yaba) ဟုလူသိများသော မက်သမ်ဖီတမင်း အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ကာဖင်းနှင့်ပေါင်းစပ်ထားသောဆေးပြားများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို များသောအားဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ကြောင်းကြောင်းနေသောလမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် မန္တလေးကဲ့သို့ မြို့ကြီးများသို့ ဖြန့်ဖြူးလေ့ရှိသည်ဟု မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းရေး ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။

ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်တွင် ဖမ်းဆီးမှု ဖြစ်ပွားပုံ

The Mirror ဖော်ပြချက်အရ ရဲအရာရှိများသည် ဇူလိုင် ၁၇ ရက်တွင် မန္တလေးတိုင်း ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်ရှိ သံသယရှိသူ တစ်ဦး၏ နေအိမ်ကို ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ စစ်ဆေးမှုအတွင်း ဆေးပြားအများအပြားနှင့်အတူ မူးယစ်ဆေးဝါးဖြန့်ဖြူးရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော သက်သေပစ္စည်းများကိုလည်း တွေ့ရှိသိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသံသယရှိသူကို ချက်ချင်းဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်ဟု The Mirror က ဖော်ပြသည်။

ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်သည် မန္တလေးမြို့ပြ၏ အကြီးဆုံးမြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး စက်မှုဇုန်များ၊ ကားဈေးများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများ ပါဝင်သည့် လူဦးရေသိပ်သည်းသောနေရာဖြစ်သည်။ ဒေသဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ဤမြို့နယ်သည် မူးယစ်ဆေးဝါးဖြန့်ဖြူးသူများ၏ ကြားခံနေရာတစ်ခုအနေဖြင့် မကြာခဏ စစ်ဆင်ရေးများ ပြုလုပ်ရသောနေရာလည်း ဖြစ်သည်။

ဖမ်းဆီးမှုဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းများ

မြန်မာနိုင်ငံ မူးယစ်ဆေးဝါး ပြဿနာ — ကျယ်ပြန့်သောဆက်စပ်မှု

မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရေးတွင် ထိပ်တန်းနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပြီး “ရွှေသုံးထောင့်” ဟုလူသိများသော ၎င်းနှင့် ထိုင်းနှင့် လာအိုနယ်နိမိတ်ကပ်ဒေသများသည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကန့်သတ်ဆေးဝါးများ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးမှုကြောင့် ကမ္ဘာ့ဂျာနယ်များတွင် ဖော်ပြမှုများရနေသည်။ Human Rights Watch ၏ ၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ အစီရင်ခံစာတွင် ပဋိပက္ခဒေသများမှ ဆင်ခြင်တုံတရားကင်းမဲ့မှုများကြောင့် မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ကူးသန်းမှု ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသည်ဟု ထောက်ပြထားသည်။

မန္တလေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြို့တော်ဖြစ်ပြီး မြောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းတို့ကြား ကုန်သွယ်ရေးချိတ်ဆက်မှုကြောင့် မူးယစ်ဆေးဝါးဖြန့်ဖြူးသူများ၏ ကြားဝင်နေရာတစ်ခုအဖြစ် စစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့များ၏ အထူးဂရုပြုမှုကို ခံနေရသည်။ ဒေသဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၏ ဆင်ခြင်ချက်များအရ ယာဘာဆေးပြားများ သုံးစွဲမှုသည် အထူးသဖြင့် ၁၅ မှ ၃၅ နှစ်အကြောင်း လူငယ်များကြားတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် စီးပွားရေးဖိနှိပ်ချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ဒေသခံဆရာဝန်များ ပြောကြားသည်။

မန္တလေးတိုင်းအတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါး စစ်ဆင်ရေးများ

ဤဖမ်းဆီးမှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မန္တလေးတိုင်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကြီးမားသော မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းရေး စစ်ဆင်ရေးများ၏ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဇွန်လ ၂၀၂၆ ချိန်တွင် စစ်ဆင်ရေးမျိုးစုံ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လတွင် စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းနှစ်ဒေသပေါင်းကို ပစ်မှတ်ထားသော ကြီးမားသောစစ်ဆင်ရေး ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြောင်း The Mirror ဖော်ပြချက်များအရ သိရသည်။

ဒေသခံ ကျန်းမာရေးသမားများနှင့် ပညာရေးဝန်ထမ်းများကလည်း မူးယစ်ဆေးဝါးဆိုင်ရာ ဖမ်းဆီးမှုများ ပိုမိုများပြားလာသည်ကို သတိပြုမိကြောင်း ပြောကြားသည်။ “မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းရေး ပိုမိုကြမ်းတမ်းလာသောကြောင့် လူငယ်များ ဤဆေးဝါးနှင့် ဝေးဝေးသောနေရာတွင် ရှိနေနိုင်ကြောင်း မျှော်လင့်သည်” ဟု မန္တလေးမြို့မှ မွေးကင်းစ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အမည်မဖောင်ချင်သော ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

ရပ်ရွာ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဘေးကင်းရေးစိုးရိမ်ချက်များ

မန္တလေးမြို့နယ်နေ ဒေသခံပြည်သူများစွာသည် ဤဖမ်းဆီးမှုကြီးကို ကြိုဆိုကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။ ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦးသော်ဇင်က “မူးယစ်ဆေးဝါးသည် ကျွန်ုပ်တို့မြို့ရပ်ကွက်၏ လူငယ်များကို ဆုံးရှုံးစေနေသည်၊ ဤသို့သော ဖမ်းဆီးမှုများ ပိုမိုများပြားလာရန် မျှော်လင့်သည်” ဟု ပြောကြားသည်။

မန္တလေးရှိ မိဘများနှင့် ကျောင်းဆရာများသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဒေသအတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးရရှိနိုင်မှုသည် ပိုမိုလွယ်ကူလာသည်ဟု တိုင်ကြားကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ကျောင်းသင်ကြားရေး ကဏ္ဍ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် ဖော်ပြပါရှိသည်။ မန္တလေးမြို့ ခရီးသွားလမ်းညွှန်တွင် ဖော်ပြသည့်အတိုင်း မန္တလေးသည် ပြည်တွင်းပြည်ပ ဧည့်သည်များပိုမိုရောက်ရှိသောနေ့ရက်များတွင် ဘေးကင်းရေးကို ဦးစားပေးရသောမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

နောက်ဆက်တွဲ မျှော်မှန်းချက်များ

ဖမ်းဆီးမိသောသံသယရှိသူကို ဆက်လက်စစ်ဆေးနေဆဲဖြစ်ပြီး ၎င်းနှင့် ဆက်နွှယ်သောကွန်ရက်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ဆဲဖြစ်ကြောင်း The Mirror သတင်းများ ဖော်ပြသည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့သည် ဤဆေးပြားများ မည်သည့်ဒေသမှ ရောက်ရှိလာသည်ကိုလည်း ဆက်လက်စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည်ဟု သိရသည်။

မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းရေးကျွမ်းကျင်သူများ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ဤကဲ့သို့ ကြီးမားသောဖမ်းဆီးမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းသည် ဒေသခံပြည်သူများ၏ အချက်အလက် ပေးပို့မှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆန်းစစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ၏ မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နင်းရေးမူဝါဒများသည် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်မှစ၍ ပိုမိုကြပ်မတ်လာကြောင်း ဆိုင်ရာသတင်းအချက်အလက်များ ဖော်ပြသည်။

မန္တလေးမြို့ ညနေဈေးတန်းများနှင့် မန္တလေးညဈေးတန်းများကဲ့သို့သော လူစည်ကားသောနေရာများတွင် ဘေးကင်းရေးကို ဒေသခံပြည်သူများ ဦးစားပေးသင့်ပြီး မမြင်ရသောအန္တရာယ်များ ကျောက်ဆည်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မြော်ကြည့်နိုင်သည်။

ဆက်စပ် သတင်းများ

• ၂၀၂၆ မန္တလေးမြို့ ခရီးသွားလမ်းညွှန် – ဘေးကင်းသော ခရီးစဉ်များနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
• မန္တလေးတိုင်း မထလိုင်မြို့နယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် အရပ်သား ၅ ဦး ကျဆုံး
• မန္တလေးညဈေးတန်းများသို့ လည်ပတ်ခြင်း – လမ်းဘေးအစားအစာနှင့် ညဥ့်ဦးလူနေမှုဘဝ
• မန္တလေးမြို့ရှိ ရေရှည်တည်တံ့သော ခရီးသွားလုပ်ငန်း – ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် စိန်တလုံးသရက်ပင်များ

ဆက်စပ်သတင်းများ

• မန္တလေး ဈေးတွင် ငွေချွေတာနိုင်မည့် နည်းလမ်းကောင်းများ
• မန္တလေး လက်ကားဈေးနှင့် လက်လီဈေး ကွာခြားချက် နှိုင်းယှဉ်ချက်
• မန္တလေး နေ့စဉ်ကုန်စည်ဈေးနှုန်း စစ်ဆေးနည်း လမ်းညွှန်

အရင်းအမြစ်များ

• rfa.org
• infosheet.org
• myanmar.gov.mm