မန္တလေးတိုင်း မောကောနှင့် မဒယာမြို့နယ်များတွင် ရေကြီးရေလျှံ၊ မြေပြိုမှုများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာသူ ထောင်နှင့်ချီ

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၉ ရက် — မြန်မာနိုင်ငံ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မောကောနှင့် မဒယာမြို့နယ်နှစ်ခုတွင် သြဂုတ်လ ၇ ရက်နှင့် ၈ ရက်နေ့များ အတွင်း မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံမှုနှင့် မြေပြိုမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ဒေသခံ ထောင်ချီသော လူများ နေရပ်မှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရကြောင်း ဒီဗွီဘီ (DVB) မှ သြဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် သတင်းပေးပို့ ထားသည်။

မောကောမြို့ — မန္တလေးတိုင်း၏ နာမည်ကြီး ကျောက်မျက်ရတနာမြို့ — တွင် ရေကြီးမှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မိုးရာသီ အဆိုးဆုံး ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောကြသည်။ မဒယာမြို့နယ်တွင်လည်း မြေပြိုမှုများကြောင့် လမ်းပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ကူညီဆောင်ရွက်ရေးယာဉ်များ ဝင်ရောက်ရာ၌ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ကြောင်း ဒီဗွီဘီ သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ဖြစ်ပျက်မှု အကျဉ်းချုပ်

ဒီဗွီဘီ အစီရင်ခံချက်အရ မောကောမြို့နယ်တွင် ရေကြီးမှု ဦးစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေအိမ်များနှင့် လယ်ယာမြေများ ရေငြိုးမြှောင်ပြောင်ကြောင်း ဒေသခံ တစ်ဦးက ပြောသည်။ မဒယာမြို့နယ်တွင်မူ မြေပြိုမှုများကြောင့် မန္တလေး-မောကောလမ်းမ တချို့ပိတ်ဆို့သွားခဲ့ကာ ဒေသခံများ ယာယီနေရပ်ကို စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရမည့် အနေအထားသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကောင်းကင်မှ မြင်ကွင်းများတွင် ကျောက်ထု တောင်ကြားရွာများ ရေဖုံးလွှမ်းနေသည်ကို တွေ့ရသည်ဟု ကိုးကားချက်များတွင် ပါဝင်သည်။

မောကောမြို့ — ကျောက်မျက်မြို့ပေါ် ရေကြီးဘေး

မောကောမြို့သည် မန္တလေးမြို့မှ မိုင် ၁၀၀ ကျော် မြောက်ဖက်တွင် တည်ရှိပြီး ကျောက်မျက်ရတနာ တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများဖြင့် ရင်းနှီးသော နာမည်ကြီးမြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မိုးရာသီတွင် မိုးရွာသွန်းမှု ပုံမှန်ထက် ပိုမိုသည်းထန်ကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ရာသီဥတုဆောင်ရွက်မှု မှတ်တမ်းများ ညွှန်ပြသည်ဟု ကျောင်းသားတစ်ဦး ထုတ်ဝေသော မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ကျောက်မျက်ရတနာ လုပ်ကွက်အများအပြားနှင့် ပတ်သက်သော မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ပြောင်းလဲမှုသည် ဤမြို့နယ်ကို ရေကြီးမှုနှင့် မြေပြိုမှုအတွက် ပိုမိုဆိုးဝါးစေသော အချက်တစ်ရပ်ဟု သဘာဝသိပ္ပံပညာရှင်များ ယခင်ကပင် သတိပြုထားကြသည်။

ဒီဗွီဘီ သတင်းအရ မောကောမြို့ဒေသ ဒေသခံ တစ်ဦးက ဤသို့ ဖော်ပြခဲ့သည်— “ရေတွေ ရုတ်တရက် ကြီးလာတာပါ၊ ညနေ ၃ နာရီပေါ့၊ ကျွန်မတို့ တချို့တော့ မိမိဥစ္စာတွေ သိမ်းဆည်းဖို့တောင် အချိန်မရဘဲ ထွက်ပြေးရပြီ”ဟု ပြောခဲ့သည်ဟု ဒီဗွီဘီ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ရေကြီးမှု ဦးစွာ ဖြစ်ပေါ်ချိန်မှ မြို့ပြောင်ကျသည့်ကာလ သြဂုတ်လ ၇ ရက် ညနေပိုင်းဟု ဆိုသည်။

မဒယာမြို့နယ် — မြေပြိုမှုကြောင့် လမ်းပိတ်

မဒယာမြို့နယ်တွင် ရေကြီးမှုနှင့် တပြိုင်နက် မြေပြိုမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ မန္တလေး-မုံရွာ အဓိကလမ်းမ (မြောက်-တောင် ချိတ်ဆက်သော ဗဟိုလမ်း) ကို ဦးနှောင်ကျသွားကြောင်း ဒေသခံ ကားသမားများ ဒီဗွီဘီကို ပြောကြားသည်ဟု သတင်းထွက်ပေါ်သည်။ ယင်းလမ်းပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ကူညီဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့များ အဆိုပါ မြို့နယ်သို့ ဝင်ရောက်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် နှောင့်နှေးကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ကူညီဆောင်ရွက်ရေး သတင်းပို့ချက်များ ဆိုသည်။

မဒယာဒေသသည် ယခုနှစ် မိုးရာသီတွင် ဒုတိယအကြိမ် ကြီးစွာသော ရေဘေးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်— ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ကုန်ပိုင်းတွင် စီဒောကြီးဆည်မှ ထွက်သော ရေကြောင့် မဒယာဒေသ ရေနစ်မြုပ်ခဲ့ပြီး နှင့် ၁ လ မကြာမီ ထပ်မံ ဘေးနှင့် ကြုံကြောင်း ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ဒေသဆိုင်ရာ ကူညီဆောင်ရွက်ရေး တာဝန်ယူသူ တစ်ဦးက “ဒီနှစ် မဒယာမှာ ဆက်တိုက်ဘဲ ကြုံနေရပြီ — လူတွေ ပြန်မသိမ်းမချင်းထပ်ကြုံပြန်ရော”ဟု ပြောဆိုကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် ကွန်ရက်များမှ မျှဝေချက်တွင် ဖော်ပြသည်။

နေရပ်စွန့်ခွာသူများ — လူ့ဘေးအနေအထား

ဒေသဆိုင်ရာ ကောင်စီနှင့် ကူညီဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ မပေါင်းစပ်ရသေးသော မန္တလေးတိုင်း ဒုက္ခသည်ဦးရေ အတိအကျ မသိရသေးသော်လည်း မောကောနှင့် မဒယာ နှစ်ဒေသပေါင်းတွင် ရေဖုံးလွှမ်းခြင်းခံရသော ရွာများ ဂဏန်းနှင့်ချီကာ ရှိနေကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင် အစီရင်ခံချက်များတွင် ဖော်ပြသည်ဟု ဒီဗွီဘီ ကိုးကားသည်။ ဒုက္ခသည်အများစုသည် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ၊ ကျောင်းဆောင်များနှင့် မြင့်မြတ်သောနေရာများတွင် ယာယီ ခိုလှုံနေကြသည်ဟု ဆိုသည်။

စစ်ပွဲကာလ ဘေးဒုက္ခ — ဒဝိဓာ ဖိအားတော်

ဤသဘာဝဘေးများသည် မန္တလေးတိုင်းတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဆက်ကာဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေသော ကာလ၌ ကြုံပေါ်လာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ကူညီဆောင်ရွက်ရေးသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးနေသည်။ မန္တလေးတိုင်းအတွင်း စစ်ရေး၊ ရပ်ရွာနှင့် မိသားစု ဘဝများကို ထိခိုက်နေသော သပိတ်ကြိုင်မြို့နယ်ဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များ နှင့် အျခားစစ်ဆင်ရေးများကြောင့် လူသားချင်းစာနာ ကူညီရေး ဝင်ရောက်ခွင့် ကန့်သတ်ချက်များ ရှိနေသည်ဟု မိဇီမာ မြန်မာသတင်းမှ ကိုးကားသော နိုင်ငံတော် လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဌာန (MOHR) ၂၀၂၆ ဩဂုတ်လ ၅ ရက် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

မန္တလေးဒေသ စစ်ဘေးဒုက္ခသည် အချို့တို့သည် ရေဘေးနှင့် ထပ်ဆင့် ကြုံနေရကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ကူညီဆောင်ရွက်ရေး ကွန်ရက်တစ်ခုမှ ကိုယ်ကိုယ်ပိုင် မျှဝေမှုများတွင် ဖော်ပြကြသည်။ “စစ်ပြေး၊ ရေဖြေ — ဒို့တောင်ကမ်းတင်တတ်တဲ့နေရာ ကျောက်မပါတော့ဘူး”ဟု မောကောမြို့မှ ဆက်သွယ်ရသူ တစ်ဦးက ဒေသဆိုင်ရာ ကွန်ရက်တွင် ရေးသားကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ကိုးကားများ ဖော်ပြသည်။

ကူညီဆောင်ရွက်ရေး — မည်သို့ ဖြစ်ပျက်နေသနည်း

ဒေသဆိုင်ရာ ကူညီဆောင်ရွက်ရေး ကွန်ရက်များသည် မောကောနှင့် မဒယာ နှစ်ဒေသတွင် ပစ္စည်းများ ဖြန့်ဝေနေကြောင်း ဒီဗွီဘီ ဖော်ပြသည်ဟုဆိုသည်။ ကျောင်းဆောင်များကို ယာယီ ခိုလှုံရာ နေရာများ အဖြစ် ဖွင့်ထားကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ကိုးကားချက်များ ဆိုသည်။ သို့သော် စစ်ဆင်ရေးအနေအထားနှင့် လမ်းပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ပြင်ပမှ ကူညီဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ ဝင်ရောက်မှုမှာ ကန့်သတ်မှုများ ကြုံနေသည်ဟု ဒေသဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေး ကိုယ်ပိုင်ညွှန်ကြားသူ တစ်ဦးက ဒီဗွီဘီ ကို ပြောသည်ဟု ဆိုသည်။

မန္တလေးမြို့ကြီးမှ ဒေသခံ ခရီးသွားသူများ သည်လည်း မောကောသို့ ဦးတည်သော လမ်းများ အကြောက်ဆုံး ပြောင်းလဲနေသောကြောင့် ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းနေကြကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ ခရီးသွားဖောင်များ၌ ဖော်ပြချက်များ ပေါ်ထွက်နေသည်။ မောကောမြို့ ရောက်ရှိသော ခရီးသွားလုပ်ငန်းများအတွက် ဒေသနေ ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးက “ဒီကိစ္စပြီးမှ ကြေညာမည် — အခုတော့ ချောမွေ့ရေး မသေချာ”ဟု ပြောသည်ဟု မျှဝေကြသည်။

နောက်ဆက်တွဲ ကြည့်ရှုသင့်သောအချက်များ

မောကောနှင့် မဒယာတွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော ရေကြီးမြေပြိုမှုများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဒေသဆိုင်ရာ ကာကွယ်ရေးနှင့် ကူညီဆောင်ရွက်ရေး ပေါင်းစပ်မှုသည် ကရုဏာ ကူညီရေးတွင် အဓိကကျနေသည်။ မိုးရာသီ ဆက်ကာဆက်မပြတ်ဆုံးမည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမတိုင်မီ ဤဒေသများအတွက် ထပ်မံသော ရေကြီးမှုဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်မားသည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ နောက်ခံ မှတ်တမ်းများ ညွှန်ပြသည်။

• မောကောနှင့် မဒယာရှိ ဒုက္ခသည် ဦးရေ အသေးစိတ် ထုတ်ပြန်ချက် ဆက်ကာလဲ ကြည့်ရှုရမည်
• မန္တလေး-မောကောလမ်းမ ပြန်ဖွင့်ချိန် ခန့်မှန်းချက်
• မြောက်မန္တလေး ဒေသတွင် စစ်ရေးနှင့် ရေကြီးရေလျှံ ပေါ်ပေါင်းဘေးအတွက် နိုင်ငံတကာ ကူညီဆောင်ရွက်ရေး တုံ့ပြန်မှု
• မောကော ကျောက်မျက်ရတနာ ဈေးကွက်ကို ဤဘေးသည် မည်မျှ ထိခိုက်သနည်း ဆိုသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု

ဒီဗွီဘီနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ကွန်ရက်များသည် ဤသတင်းကို ဆက်လက် ကြည့်ရှုနေပြီး အသေးစိတ် အချက်အလက်ထပ်ပေါ်ထွက်ပါက ဆက်လက် သတင်းပေးပို့ မည်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဖြစ်ရပ်ကြောင့် ထိခိုက်ခဲ့သူများ သို့မဟုတ် ကူညီဆောင်ရွက်ရေးတွင် ပါဝင်နိုင်ရန် ဆန္ဒရှိသူများအနေဖြင့် Mandalay Stories ဆက်သွယ်ရေး မှတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်သည်။

ဆက်စပ် သတင်းများ

• မဒယာမြို့နယ် စီဒောကြီးဆည်မှ ရေစားမှု — ရွာများနှင့် မန္တလေး-မုံရွာလမ်း ရေနစ်မြုပ်
• မန္တလေးတိုင်း သပိတ်ကြိုင်မြို့နယ် စစ်ကောင်စီလက်သို့ ပြန်ရောက် — ရွှေထုတ်လုပ်မှုဌာနချုပ် ၁၁ လကြာ တော်လှန်ရေးထိန်းချုပ်မှု အဆုံးသတ်
• မန္တလေး PDF တပ်မဟာ နောင်ချိုနယ်မြေတွင် စစ်တပ်ယာဉ်ကို ဟန့်တား — စစ်ဆင်ရေးသား ၁၅ ဦး ကျဆုံး
• ၂၀၂၆ မန္တလေးမြို့ ခရီးသွားလမ်းညွှန် – ဘေးကင်းသော ခရီးစဉ်များနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
• အမရပူရမြို့ရှိ ဦးပိန်တံတား – လူမရှုပ်ဘဲ နေဝင်ချိန်အလှဆုံး ကြည့်ရှုနိုင်မည့် နေရာကောင်းများ

အရင်းအမြစ်များ

• youtube.com
• moezala.gov.mm
• moezala.gov.mm