မန္တလေး ပွဲတော် ဘေးကင်းရေးနှင့် အကြံပြုချက်များ လမ်းညွှန်

မန္တလေးဒေသ၏ ပွဲတော်များသည် နှစ်စဉ် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ ဧည့်သည် အမြောက်အမြားကို ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် စည်ကားသိုက်မြိုက်သော အခါသမယများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လူစုလူဝေး ထူထပ်ခြင်း၊ ပူပြင်းသော ရာသီဥတုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အလုပ်ရှုပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဘေးအန္တရာယ်အချို့လည်း တွဲဖက်ပါလာတတ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လမ်းအန္တရာယ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လမ်းအန္တရာယ် သေဆုံးနှုန်းသည် လူဦးရေ ၁ သိန်းလျှင် ၂၀ ဦးခန့် ရှိနေပြီး၊ ဤနှုန်းမှာ သင်္ကြန်ကဲ့သို့ ပွဲတော်ကာလများတွင် ပိုမိုမြင့်တက်လေ့ရှိသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် မန္တလေး ပွဲတော်များသို့ သွားရောက်စဉ် မိမိနှင့် မိသားစုကို ဘေးကင်းစေရန် လက်တွေ့ကျသော အကြံပြုချက်များကို စုစည်းတင်ပြထားသည်။

ပွဲတော် ဘေးကင်းရေးကို ဘာကြောင့် အလေးထားသင့်သလဲ

ပွဲတော်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် လူအများစုသည် ပျော်ရွှင်မှုကိုသာ ဦးတည်ပြီး ဘေးအန္တရာယ်ကို မေ့လျော့တတ်ကြသည်။ အမှန်တကယ်တွင် လူစုလူဝေး များပြားသည့်နေရာတိုင်းသည် ရုတ်တရက် အခြေအနေ ပြောင်းလဲတတ်သော နေရာများ ဖြစ်သည်။ မီးလောင်ခြင်း၊ လူတိုးဝှေ့၍ နင်းချေခံရခြင်း သို့မဟုတ် ရာသီဥတု ဆိုးရွားခြင်းကဲ့သို့ အဖြစ်အပျက်များသည် ကြိုတင်သတိမထားမိလျှင် ဆုံးရှုံးနစ်နာမှု ကြီးမားစေနိုင်သည်။

မန္တလေးသည် ပွဲတော်များဖြင့် ထင်ရှားသကဲ့သို့ ပူပြင်းသော ရာသီဥတုဖြင့်လည်း နာမည်ကြီးသည်။ ဧပြီလ သင်္ကြန်ကာလနှင့် သြဂုတ်လ တောင်ပြုန်း နတ်ပွဲကဲ့သို့ အချိန်များတွင် ရာထောင်နှင့်ချီသော လူအုပ်စုသည် ကျဉ်းမြောင်းသော နေရာများတွင် စုဝေးတတ်ကြသည်။ ဤအခြေအနေများကို ကြိုတင်နားလည်ထားလျှင် ဘေးရန်ကို ထက်ဝက်ကျော် လျှော့ချနိုင်သည်ဟု ဘေးကင်းရေး ကျွမ်းကျင်သူများက အကြံပြုကြသည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပွဲတော် နောက်ခံအချက်အလက်များကို မန္တလေးဒေသ၏ နှစ်ပတ်လည် ရိုးရာပွဲတော်များ လမ်းညွှန် တွင် ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

လူစုလူဝေးကြားတွင် လုံခြုံစွာ နေထိုင်နည်း

တောင်ပြုန်း နတ်ပွဲ၊ မဟာမုနိ ဘုရားပွဲနှင့် သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲကဲ့သို့ အခမ်းအနားများတွင် လူအုပ်ကြီးများ ထူထပ်စွာ စုဝေးတတ်သည်။ WHO ၏ လူစုလူဝေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များအရ တစ်စတုရန်းမီတာတွင် လူ ၅ ဦးကျော် သိပ်သည်းလာသည့်အခါ လူတစ်ဦးချင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ရွေ့လျားမှု ဆုံးရှုံးပြီး တိုးဝှေ့နင်းချေခံရနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် လူအုပ် အလွန်ထူထပ်လာသည်ဟု ခံစားရပါက အုပ်စုအလယ်သို့ မဝင်ဘဲ ဘေးဘက် အစွန်းသို့ ဖယ်ထွက်ထားသင့်သည်။

ပွဲခင်းသို့ မရောက်မီကတည်းက အရေးပေါ်ထွက်ပေါက်များ၊ ပြန်လည်ဆုံတွေ့မည့် နေရာတစ်ခုနှင့် မိသားစုဝင်များ ကွဲကွာသွားပါက ပြန်စုဝေးမည့် အစီအစဉ်ကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသင့်သည်။ ကလေးငယ်များ ပါလာပါက သူတို့၏ အိတ်ကပ်ထဲတွင် မိဘ ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားသော စာရွက်တစ်ခု ထည့်ပေးထားခြင်းသည် အလွန်အသုံးဝင်သည်။ တောင်ပြုန်း ပွဲဆိုင်ရာ အသေးစိတ်ကို တောင်ပြုန်း နတ်ပွဲတော် လမ်းညွှန် တွင် ဆက်လက်လေ့လာနိုင်သည်။

လူအုပ်ကြားတွင် ပြုတ်ကျသွားပါက ထ၍ မရတော့လျှင် ဒူးကို ရင်ဘတ်ဆီ ဆွဲတင်ကာ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဦးခေါင်းကို ကာကွယ်ထားသင့်ကြောင်း ဘေးကင်းရေး ပညာရှင်များက အကြံပြုသည်။ ဤနည်းသည် ရင်ဘတ်ကို ဖိအားမှ ကာကွယ်ပေးပြီး အသက်ရှူနိုင်စေသည်။

လူအုပ်ထဲတွင် အန္တရာယ်အကြီးဆုံးအချိန်သည် ပွဲစတင်ချိန် မဟုတ်ဘဲ၊ လူတိုင်း တစ်ပြိုင်နက် ထွက်ခွာချိန်ဖြစ်သည်။

သင်္ကြန်ကာလ လမ်းနှင့် ရေဘေး အန္တရာယ်

ဧပြီလ သင်္ကြန်ကာလသည် မန္တလေးတွင် အပျော်ဆုံး ပွဲတော်ဖြစ်သော်လည်း လမ်းအန္တရာယ် အများဆုံး ဖြစ်ပွားသည့် ကာလလည်း ဖြစ်သည်။ WHO ၏ အချက်အလက်များအရ မြန်မာ့ လမ်းအန္တရာယ် သေဆုံးနှုန်းသည် လူ ၁ သိန်းလျှင် ၂၀ ဦးခန့်ရှိပြီး၊ အရက်သေစာ သောက်စားကာ ယာဉ်မောင်းခြင်းနှင့် အရှိန်ပြင်းစွာ မောင်းနှင်ခြင်းတို့သည် အဓိက အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည်။ ပွဲကာလတွင် ဆိုင်ကယ်စီးသူများ ဦးထုပ်မဆောင်းခြင်းနှင့် ကားနောက်ခန်းတွင် လူအလွန်အကျွံ တင်ဆောင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်မှု ပိုများလာသည်။

ရေပက်ကစားရာတွင်လည်း ဆင်ခြင်စရာများ ရှိသည်။ မီးပွိုင့်တွင် ရေပက်ခံရ၍ ရုတ်တရက် ရပ်တန့်သော ယာဉ်များကြောင့် နောက်မှ ဝင်တိုက်မှုများ ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့အပြင် ရေကန်နှင့် မြစ်ချောင်းများတွင် ရေချိုးရင်း ရေနစ်မှုများသည် ပွဲကာလတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ အောက်ပါ ဇယားတွင် ပွဲတော်အလိုက် အဓိက အန္တရာယ်နှင့် ကာကွယ်နည်းများကို စုစည်းပြထားသည်။

ပွဲတော်သို့ သွားရောက်ရန် ကြိုတင်စီစဉ်နေပါက ဘေးကင်းသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ရွေးချယ်မှုများကို မန္တလေး ပွဲတော်သို့ သွားရောက်နည်း ခရီးသွားလမ်းညွှန် တွင် အသေးစိတ် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ သင်္ကြန် ရေပက်ကွင်းများ၏ တည်နေရာများကိုလည်း မန္တလေး သင်္ကြန် ရေပက်ပွဲတော် နေရာများနှင့် အစီအစဉ် တွင် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

ပူပြင်းမှုနှင့် ကျန်းမာရေး ဂရုစိုက်ရန်

မန္တလေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အပူဆုံး မြို့များထဲတွင် ပါဝင်သည်။ Wikipedia မှ ရာသီဥတု မှတ်တမ်းများအရ မန္တလေး၏ စံချိန်တင် အပူချိန်သည် 48.2°C အထိ ရှိဖူးပြီး၊ ဧပြီလတွင် နေ့စဉ် အပူချိန်သည် 40°C ကို မကြာခဏ ကျော်လွန်တတ်သည်။ ဤမျှ ပူပြင်းသော အခြေအနေတွင် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနှင့် အပူဒဏ်ရှောက်ခြင်း (heatstroke) သည် အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။

WHO ၏ အပူဒဏ်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး အကြံပြုချက်များအရ နေ့လယ် ၁၁ နာရီမှ ၃ နာရီအတွင်း နေပူထဲ ကြာရှည် မနေသင့်ပါ။ ရေ မကြာခဏ သောက်ခြင်း၊ အရောင်ဖျော့ပြီး ပါးလွှာသော အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့် ဦးထုပ် ဆောင်းခြင်းတို့သည် အပူဒဏ်ကို လျှော့ချပေးသည်။ အောက်ပါ ဇယားတွင် ပူပြင်းမှု ဆိုင်ရာ သတိပေးချက်များကို ဖော်ပြထားသည်။

မီး၊ မီးရှူးမီးပန်းနှင့် မီးဘေး ကာကွယ်ရေး

သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲတွင် ဖယောင်းတိုင်များ၊ ဆီမီးခွက်များနှင့် မီးရှူးမီးပန်းများက ည၏ အလှကို ဖြည့်ဆည်းပေးသည်။ သို့သော် ဤအလှများသည် မီးဘေး အန္တရာယ်ကိုပါ သယ်ဆောင်လာသည်။ မီးရှူးမီးပန်း ဖောက်ခွဲရာတွင် မှားယွင်းသော ကိုင်တွယ်မှုကြောင့် မျက်လုံးနှင့် လက်များ ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်တတ်သည်။

ဆီမီးခွက်များ ထွန်းရာတွင် ပိုးသားအဝတ်အစားနှင့် ခြောက်သွေ့သော အရာများနှင့် ဝေးဝေးထားသင့်သည်။ ကလေးငယ်များကို မီးအနီး တစ်ယောက်တည်း မထားသင့်ပါ။ မီးရှူးမီးပန်းကို လူစုလူဝေးထဲသို့ မချိန်ရွယ်သင့်ဘဲ၊ ဖောက်ပြီးနောက် မီးမငြိမ်းသေးသော ပစ္စည်းများကို ရေဖြင့် နှစ်ထားသင့်သည်။ မီးထွန်းပွဲ ထုံးတမ်းများ၏ အသေးစိတ်ကို မန္တလေး သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲတော် လမ်းညွှန် တွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

အလှအပ၏ နောက်ကွယ်တွင် အန္တရာယ်လည်း ပုန်းအောင်းနေတတ်သည်ဆိုသည်ကို မီးထွန်းပွဲက သတိပေးနေသည်။

ပစ္စည်းခိုးခံရခြင်း၊ လိမ်လည်မှုနှင့် ကိုယ်ရေးလုံခြုံရေး

လူစည်ကားသော ပွဲခင်းများသည် ခိုးဆိုးလုယက်သူများအတွက် အခွင့်အရေးကောင်း ဖြစ်စေသည်။ ဖုန်း၊ ပိုက်ဆံအိတ်နှင့် တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်းများ ပျောက်ဆုံးမှု၊ နှုတ်ဖြင့် လှည့်ဖြားကာ ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ငွေ ညှစ်ယူမှုများသည် ပွဲကာလတိုင်း ကြားရလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်းများကို မယူဆောင်ဘဲ၊ လိုအပ်သလောက် ငွေသာ ယူသွားသင့်သည်။

ပိုက်ဆံအိတ်ကို နောက်အိတ်ကပ်တွင် မထားဘဲ ရှေ့ဘက် သို့မဟုတ် ခါးပတ်အိတ်ထဲတွင် သိမ်းထားခြင်းက ပိုမို လုံခြုံသည်။ မိမိ မမှာထားသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကမ်းလှမ်းသူများနှင့် အလွန်စျေးကြီးသော ဈေးနှုန်း တောင်းခံသူများကို သတိထားသင့်သည်။ ခရီးစဉ် ကုန်ကျစရိတ်ကို ကြိုတင် တွက်ချက်ထားလိုပါက မန္တလေး ပွဲတော် ခရီးစဉ် ကုန်ကျစရိတ် ဘတ်ဂျက် လမ်းညွှန် က အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။

အရေးပေါ်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်း

ဘေးကင်းရေး၏ အရေးကြီးဆုံး အပိုင်းမှာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု ဖြစ်သည်။ အရေးပေါ် ဖုန်းနံပါတ်များကို ဖုန်းတွင် သိမ်းထားခြင်း၊ ပထမ အကူအညီ ဆေးအိတ်ငယ်တစ်ခု ဆောင်ထားခြင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်ဆေးဝါး လိုအပ်သူများ ဆေးပါလာခြင်းတို့သည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။ အောက်ပါ ဇယားတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပေါ် ဖုန်းနံပါတ်များကို စုစည်းထားသည်။

ထို့အပြင် မိမိ တည်းခိုမည့် နေရာ၏ လိပ်စာ၊ နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၏ တည်နေရာနှင့် မိသားစုဝင်တစ်ဦး၏ ဆက်သွယ်ရန် နံပါတ်ကို စာရွက်ပေါ်တွင် ရေးမှတ်ထားသင့်သည်။ ဖုန်းဘက်ထရီ ကုန်သွားလျှင်ပင် ဤအချက်အလက်များက အသုံးဝင်နေမည်ဖြစ်သည်။ မို�‌ဘိုင်း ဘက်ထရီ အပိုနှင့် သောက်ရေ ဘူးတစ်ဘူး အမြဲ ဆောင်ထားသင့်သည်။

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

မန္တလေး ပွဲတော်များတွင် အကြီးမားဆုံး ဘေးအန္တရာယ်က ဘာလဲ။

အဓိက အန္တရာယ်သုံးမျိုးမှာ လူစုလူဝေး တိုးဝှေ့မှု၊ သင်္ကြန်ကာလ လမ်းမတော်တဆမှုနှင့် ပူပြင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကျန်းမာရေး ပြဿနာများ ဖြစ်သည်။ WHO ၏ ၂၀၁၈ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့ လမ်းအန္တရာယ် သေဆုံးနှုန်းသည် လူ ၁ သိန်းလျှင် ၂၀ ဦးခန့်ရှိပြီး၊ ပွဲကာလများတွင် အရက်နှင့် ယာဉ်မောင်းမှုကြောင့် ပိုမို မြင့်တက်တတ်သည်။ ဤအန္တရာယ်များကို ကြိုတင်နားလည်ထားခြင်းနှင့် ရိုးရှင်းသော ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ ပြုလုပ်ထားခြင်းသည် ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။

သင်္ကြန်ကာလ ယာဉ်မတော်တဆမှု မဖြစ်အောင် ဘယ်လို ရှောင်ရှားမလဲ။

အရက်သေစာ သောက်စားပြီး ယာဉ် လုံးဝ မမောင်းသင့်ပါ။ ဆိုင်ကယ်စီးပါက ဦးထုပ် မဖြစ်မနေ ဆောင်းသင့်ပြီး၊ နောက်ခန်းတွင် လူ အလွန်အကျွံ မတင်သင့်ပါ။ ရေပက်ကွင်း အနီးတွင် မောင်းနှင်ရာ၌ အရှိန် လျှော့ထားကာ ရုတ်တရက် ရပ်တန့်နိုင်ရန် အကွာအဝေး ထားသင့်သည်။ ဖြစ်နိုင်ပါက အများပြည်သူ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသော အငှား ယာဉ်ကို အသုံးပြုခြင်းက ပိုမို ဘေးကင်းသည်။ ည အချိန် မောင်းနှင်မှုကိုလည်း တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်သင့်သည်။

ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှု လက္ခဏာက ဘာတွေလဲ။

ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ပါးစပ်ခြောက်ခြင်းနှင့် ဆီးနည်းခြင်းတို့သည် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှု၏ အစောပိုင်း လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ ပိုဆိုးလာပါက မောပန်းခြင်း၊ နှလုံးခုန် မြန်ခြင်းနှင့် စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ဤလက္ခဏာများ တွေ့ရပါက ချက်ချင်း အရိပ်ရှာပြီး ရေ သို့မဟုတ် ဆားဓာတ်ပါသော အရည်ကို တဖြည်းဖြည်း သောက်သင့်သည်။ ချွေး ထွက်ခြင်း ရပ်သွားပြီး အသိစိတ် မပြတ်သားတော့ပါက အပူဒဏ်ရှောက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ၁၉၂ သို့ ချက်ချင်း ဆက်သွယ်သင့်သည်။

တောင်ပြုန်း ပွဲကဲ့သို့ လူထူထပ်ရာတွင် ဘာတွေ ဂရုစိုက်ရမလဲ။

လူအုပ် အလယ်ပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ရှောင်ပြီး အစွန်းဘက်တွင် နေသင့်သည်။ အရေးပေါ် ထွက်ပေါက်များကို ကြိုတင် မှတ်ထားကာ၊ မိသားစုဝင်များ ကွဲကွာသွားပါက ပြန်ဆုံမည့် နေရာတစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားသင့်သည်။ လူအုပ် တိုးဝှေ့မှု ပြင်းထန်လာသည်ဟု ခံစားရပါက ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ မတွန်းဘဲ ရေစီးကြောင်းအတိုင်း ဘေးသို့ တဖြည်းဖြည်း ဖယ်ထွက်သင့်သည်။ ကလေးငယ်များကို လက်ဆွဲ၍ ထိန်းထားသင့်ပြီး၊ ပွဲ ပြီးခါနီးတွင် လူ မစုပြုံမီ စောစီးစွာ ထွက်ခွာခြင်းက ပိုမို ဘေးကင်းသည်။

ပစ္စည်း ပျောက်ဆုံး သို့မဟုတ် ခိုးခံရရင် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ။

ပစ္စည်း ပျောက်ဆုံးကြောင်း သိရှိသည်နှင့် နီးစပ်ရာ ပွဲ လုံခြုံရေး သို့မဟုတ် ရဲစခန်းသို့ အမြန် သတင်းပို့သင့်သည်။ ဖုန်း ပျောက်ဆုံးပါက ဆင်းမ်ကတ်ကို ပိတ်ရန် ဖုန်းကုမ္ပဏီကို ဆက်သွယ်ပြီး၊ ဘဏ်ကတ် ပါသွားပါက ကတ်ကို ချက်ချင်း ပိတ်သင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရီးမထွက်မီ အရေးကြီး စာရွက်စာတမ်းများ၏ မိတ္တူနှင့် ဖုန်းနံပါတ် စာရင်းကို သီးခြား နေရာတွင် သိမ်းထားသင့်သည်။ တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်းများကို ပွဲခင်းသို့ မယူသွားခြင်းက အကောင်းဆုံး ကာကွယ်နည်း ဖြစ်သည်။

ကလေးများနှင့်အတူ ပွဲတော်သွားရင် ဘာတွေ ပြင်ဆင်သင့်သလဲ။

ကလေး၏ အိတ်ကပ်ထဲတွင် မိဘ အမည်နှင့် ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားသော စာရွက်တစ်ခု ထည့်ပေးထားသင့်သည်။ ကွဲကွာသွားပါက ဘယ်နေရာတွင် ပြန်ဆုံမည်ဆိုသည်ကို ကလေးကို ကြိုတင် ပြောထားသင့်သည်။ နေပူဒဏ်မှ ကာကွယ်ရန် ဦးထုပ်၊ သောက်ရေနှင့် အရံ အဝတ်အစား ဆောင်ထားသင့်ပြီး၊ လူ အလွန်ထူထပ်သော နေရာများကိုလည်း ရှောင်သင့်သည်။ ကလေးကို လက်တွဲ၍ အမြဲ ထိန်းထားခြင်းနှင့် ကြိုတင် အနားယူချိန် သတ်မှတ်ပေးခြင်းတို့သည် မိသားစု ခရီးစဉ်ကို ပိုမို စိတ်အေးစေသည်။

ပွဲတော်ကာလ ရောဂါကူးစက်မှု ဘယ်လို ကာကွယ်မလဲ။

မိုးရာသီတွင် ကျင်းပသော တောင်ပြုန်း နတ်ပွဲကဲ့သို့ ပွဲများတွင် ခြင်ကိုက်ခြင်းကြောင့် ကူးစက်တတ်သော သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။ CDC ၏ ခရီးသွား ကျန်းမာရေး အကြံပြုချက်အရ ခြင်ကာဆေး လိမ်းခြင်း၊ လက်ရှည် အင်္ကျီ ဝတ်ခြင်းနှင့် ရေ ဝပ်နေသော နေရာများကို ရှောင်ခြင်းတို့သည် အကာအကွယ် ပေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် လက်ကို မကြာခဏ ဆေးကြောခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော အစားအသောက်နှင့် ဘူးပိတ်/ပြုတ်ထားသော ရေကို သာ သုံးစွဲခြင်းက ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ရောဂါများကို ကာကွယ်ပေးသည်။

ပွဲတော်သို့ သွားလာရန် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ရွေးချယ်မှုနှင့် ယာဉ်ဘေးကင်းရေး

မန္တလေး ပွဲတော်ကာလတွင် မဟာမုနိဘုရားကြီးဝန်းကျင်၊ နန်းမြို့တော်အနီးနှင့် မြို့လယ် ၈၄ လမ်း၊ ၂၆ လမ်းတို့တွင် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု အလွန်များပြားသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ Global Status Report on Road Safety 2018 အရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လမ်းအန္တရာယ် သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ လူဦးရေ တစ်သိန်းလျှင် ၁၉.၉ ဦးဖြစ်ပြီး၊ သေဆုံးသူ၏ သုံးပုံတစ်ပုံကျော်မှာ မော်တော်ဆိုင်ကယ် စီးနင်းသူများ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရီးစဉ်အတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ရွေးချယ်မှုသည် ဘေးကင်းရေး၏ ပထမဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်သည်။

လုံခြုံစွာ ခရီးထွက်ရန် အဆင့်လိုက် ပြင်ဆင်ပါ။ ပထမအဆင့်၊ ထွက်ခွာမည့်အချိန်ကို ည ၇ နာရီမတိုင်မီ သို့မဟုတ် အစီအစဉ်ပြီးဆုံးပြီး တစ်နာရီအကြာ စသည်ဖြင့် ကြိုတင်သတ်မှတ်ပါ။ ဒုတိယအဆင့်၊ ကားရပ်နားရန် နေရာကို ကြိုတင်မှတ်သားထားပြီး ဖုန်းတွင် တည်နေရာကို မှတ်တမ်းတင်ပါ။ တတိယအဆင့်၊ ဆိုင်ကယ်စီးပါက ဦးထုပ် (helmet) မဖြစ်မနေ ဆောင်းပြီး လူသုံးယောက် မစီးပါနှင့်။ စတုတ္ထအဆင့်၊ Grab သို့မဟုတ် တရားဝင် အငှားယာဉ်များကိုသာ သုံးပြီး ယာဉ်နံပါတ်ကို မိသားစုထံ ပို့ထားပါ။

ည၌ ပြန်မည်ဆိုပါက မီးအလင်းရောင်ရှိသော လမ်းမကြီးများကိုသာ အသုံးပြုပြီး၊ တစ်ဦးတည်း လမ်းကြောင်းကျယ်ကို ဖြတ်သန်းခြင်းမှ ရှောင်ပါ။ ယာဉ်မောင်းသူ အရက်သေစာ သောက်စားထားပါက ဘယ်သောအခါမျှ မစီးပါနှင့်။ မန္တလေး ယာဉ်ထိန်းရဲတပ်ဖွဲ့က ပွဲတော်ကာလတွင် ထူးခြားသော ယာဉ်ကြောစီမံချက်များ ထုတ်ပြန်လေ့ရှိသဖြင့်၊ ထွက်ခွာမီ လမ်းပိတ်အချက်အလက်ကို စစ်ဆေးပါ။

ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်များအတွက် အထူးအစီအမံ

ပွဲတော်တွင် အလွယ်တကူ ထိခိုက်နိုင်သူများမှာ ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ ဖြစ်သည်။ UNICEF ၏ ၂၀၂၁ အစီရင်ခံစာအရ လူစုလူဝေး အဖြစ်အပျက်များတွင် ၅ နှစ်အောက် ကလေးများ ပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် နင်းမိခြင်း အန္တရာယ် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးကို ပွဲတော်ထဲ မခေါ်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု လိုအပ်သည်။

• ကလေး၏ အင်္ကျီ သို့မဟုတ် လက်ကောက်တွင် မိဘ၏ ဖုန်းနံပါတ်ပါသော စာရွက်/band ကို တပ်ဆင်ပေးပါ။
• ပျောက်ဆုံးပါက ဆုံတွေ့မည့် နေရာ (ဥပမာ မုခ်ဦးတံခါး) ကို ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားပါ။
• ကလေးကို တောက်ပသော အရောင်ရှိ အင်္ကျီ ဝတ်ဆင်ပေးပြီး၊ ထွက်ခွာမီ ဓာတ်ပုံ တစ်ပုံ ရိုက်ထားပါ။
• သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ပုံမှန်သောက်ဆေးနှင့် ဆေးစာရွက်ကို သယ်ဆောင်ပါ။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်များအတွက် မွန်းတည့်ချိန် ၁၁ နာရီမှ ၃ နာရီအတွင်း လူစုထူထပ်သော နေရာများကို ရှောင်သင့်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က ကိုယ်ဝန်ဆောင်များသည် အပူလွန်ကဲမှုကြောင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနှင့် မူးလဲခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။ မတ်တတ်ရပ် ကြာမြင့်စွာ စောင့်ဆိုင်းခြင်းကို ရှောင်ပြီး၊ နာရီဝက်ခြားတိုင်း ထိုင်နားရန် နေရာ ရှာထားသင့်သည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ကလေးများ ပါဝင်သော အဖွဲ့သည် လက်ချင်းတွဲ သို့မဟုတ် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မမြင်ကွယ်အောင် တန်းစီ လျှောက်လှမ်းသင့်သည်။ နှလုံးရောဂါ၊ နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် သွေးတိုးရှိသူများသည် ပွဲတော်ထွက်မီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီး၊ အရေးပေါ်အသုံးပြုရန် ဆေးကို သီးသန့်အိတ်ဖြင့် ယူဆောင်သင့်သည်။ မိသားစုတစ်ဖွဲ့လုံး တူညီသော ဆုံမှတ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး အစီအစဉ်ကို သိရှိနားလည်ထားခြင်းက အရေးအကြီးဆုံး ကာကွယ်မှု ဖြစ်သည်။

လမ်းဘေး အစားအသောက် ဘေးကင်းရေးနှင့် ရေဓာတ်ပြည့်ဝစေရေး

ပွဲတော်တွင် မုန့်ဟင်းခါး၊ အသုပ်၊ ရေခဲမုန့်နှင့် ဖျော်ရည်အေးတို့သည် နေရာတိုင်းတွင် တွေ့ရသော်လည်း၊ အပူရှိန်အောက် ကြာမြင့်စွာ ထားရှိသော အစားအစာများသည် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော နှင့် အစာအဆိပ်သင့်မှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ၂၀၂၂ ခန့်မှန်းချက်အရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူ ၁၀ ဦးတွင် တစ်ဦးသည် ညစ်ညမ်းသော အစားအစာကြောင့် နှစ်စဉ် ဖျားနာကြရသည်။ ထို့ကြောင့် စားသောက်မီ အောက်ပါ အဆင့်များကို လိုက်နာသင့်သည်။

• ပူပူနွေးနွေး ချက်ပြုတ်ပြီး ချက်ချင်းတည်ခင်းသော ဆိုင်များကိုသာ ရွေးပါ။
• ရေခဲကို ရေသန့်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားခြင်း ဟုတ်မဟုတ် မသေချာပါက ရှောင်ပါ။
• အသီးအနှံ အစိမ်းများကို အခွံခွာ စားနိုင်သည့်အရာများသာ စားပါ။
• စားမီ လက်ကို ဆပ်ပြာ သို့မဟုတ် hand sanitizer ဖြင့် သန့်စင်ပါ။

WHO ၏ “Five Keys to Safer Food” လမ်းညွှန်က သန့်ရှင်းမှု၊ စိမ်းနှင့်ချက်ပြီး ခွဲထားမှု၊ သေချာစွာ ချက်ပြုတ်မှု၊ သင့်လျော်သော အပူချိန်တွင် သိမ်းဆည်းမှုနှင့် ဘေးကင်းသော ရေအသုံးပြုမှု ဟူသော အချက်ငါးချက်ကို အလေးထားသည်။ ပွဲတော်ကဲ့သို့ လျှပ်စစ်မီးနှင့် ရေခဲသေတ္တာ မလုံလောက်သော နေရာများတွင် ဤအချက်များသည် ပို၍ အရေးပါသည်။

အပူရှိန်ကြောင့် ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးမှု ကာကွယ်ရန် ရေသန့်ဘူး အနည်းဆုံး တစ်လီတာ သယ်ဆောင်ပြီး၊ ရေငတ်သည် ခံစားမှ မဟုတ်ဘဲ ပုံမှန် တစ်စိမ့်စိမ့် သောက်သင့်သည်။ ဆီအလွန်ပါသော အကြော်များ၊ အချိုရည်အေး အလွန်အကျွံ သောက်စားခြင်းသည် ဝမ်းဗိုက်အနှောင့်အယှက်ကို ပိုဆိုးစေနိုင်သည်။ ဝမ်းလျှောပါက ORS (ဆားငန်ရည်) ဖြင့် ရေဓာတ်ပြန်ဖြည့်ပြီး၊ နှစ်ရက်ထက် ကျော်လွန်ပါက ဆေးခန်းသို့ ပြသသင့်သည်။ ကလေးငယ်များ စားသောက်မှုကို အထူး ဂရုစိုက် စောင့်ကြည့်ပါ။

မေးလေ့ရှိသော နောက်ထပ် မေးခွန်းများ

ပွဲတော်သို့ မည်သို့ သွားရင် အသက်သာဆုံးနှင့် အလုံခြုံဆုံး ဖြစ်မလဲ။

အနီးအနားတွင် နေထိုင်ပါက ခြေလျင်လျှောက်ခြင်းသည် ယာဉ်အန္တရာယ်အရ အလုံခြုံဆုံးနှင့် အသက်သာဆုံး ဖြစ်သည်။ သို့သော် မိသားစုဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အို သို့မဟုတ် ကလေးပါသွားပါက Grab သို့မဟုတ် တရားဝင် အငှားကားကို သုံးသင့်သည်။ ကုန်ကျစရိတ် ၅၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ ကျပ်ခန့် ရှိသော်လည်း လုံခြုံမှုနှင့် သက်တောင့်သက်သာ ရှိသည်။ ဆိုင်ကယ်စီးပါက ဦးထုပ် မဖြစ်မနေ ဆောင်းပြီး လူနှစ်ဦးထက် မစီးပါနှင့်။ ည၌ ပြန်မည်ဆိုပါက မီးအလင်းရောင်ရှိသော လမ်းမကြီးကိုသာ အသုံးပြုပါ။

ကလေး ပွဲတော်ထဲတွင် ပျောက်သွားရင် ဘာလုပ်ရမလဲ။

ထွက်ခွာမီကတည်းက ပျောက်ဆုံးပါက ဆုံတွေ့မည့် နေရာ (ဥပမာ မုခ်ဦးတံခါး သို့မဟုတ် သိသာထင်ရှားသော အဆောက်အအုံ) ကို ကလေးနှင့် ကြိုတင် သဘောတူထားသင့်သည်။ ကလေး၏ လက်တွင် မိဘဖုန်းနံပါတ်ပါသော band တပ်ဆင်ထားပါ။ ပျောက်သွားသည်နှင့် အနီးဆုံး လုံခြုံရေး၊ ပွဲတော်စည်ကမ်းထိန်းသိမ်းသူ သို့မဟုတ် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်ထံ ချက်ချင်း အကြောင်းကြားပြီး၊ ထွက်ခွာမီ ရိုက်ထားသော ဓာတ်ပုံကို ပြသပါ။ မိမိကိုယ်တိုင် နေရာတကာ ပြေးရှာခြင်းထက် ဆုံမှတ်တွင် တစ်ဦးစောင့်နေပြီး အကူအညီတောင်းခြင်းက ပိုထိရောက်သည်။

လမ်းဘေး အစားအစာ စားရတာ ဘေးကင်းပါသလား။

ပူပူနွေးနွေး ချက်ပြုတ်ပြီး ချက်ချင်းတည်ခင်းသော အစားအစာများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းသည်။ သို့သော် အပူရှိန်အောက်တွင် ကြာမြင့်စွာ ထားရှိသော အသုပ်၊ အသား သို့မဟုတ် နို့ထွက်ပစ္စည်းများကို ရှောင်သင့်သည်။ ရေခဲ၏ ရေအရင်းအမြစ်ကို မသေချာပါက မသုံးပါနှင့်။ WHO ၏ Five Keys to Safer Food အရ သန့်ရှင်းမှု၊ သေချာစွာ ချက်ပြုတ်မှုနှင့် ဘေးကင်းသော ရေအသုံးပြုမှုသည် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ စားမီ လက်ကို hand sanitizer ဖြင့် သန့်စင်ပြီး၊ ဝမ်းပျက်ပါက ORS ဖြင့် ရေဓာတ်ပြန်ဖြည့်ပါ။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ ပွဲတော်သွားရင် ဘာတွေ သတိထားရမလဲ။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်များသည် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၃ နာရီအတွင်း လူစုထူထပ်ပြီး အပူပြင်းသော နေရာများကို ရှောင်သင့်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ အပူလွန်ကဲမှုကြောင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနှင့် မူးလဲခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း ထောက်ပြသည်။ မတ်တတ်ရပ် ကြာမြင့်စွာ စောင့်ဆိုင်းခြင်းကို ရှောင်ပြီး၊ နာရီဝက်ခြားတိုင်း ထိုင်နားရန် နေရာ ရှာပါ။ ရေသန့်ကို ပုံမှန်သောက်ပြီး၊ ဖိအားများသော တွန်းတိုက်မှုနေရာများကို ရှောင်ပါ။ ထွက်ခွာမီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ကာ၊ အရေးပေါ်အတွက် ဆေးခန်း တည်နေရာနှင့် ဆက်သွယ်ရန် နံပါတ်ကို ကြိုတင် မှတ်သားထားသင့်သည်။

ပွဲတော် ဘေးကင်းရေး အိတ်ဆောင်ပစ္စည်း စာရင်းနှင့် ကုန်ကျစရိတ်

မန္တလေး ပွဲတော်များသို့ မသွားမီ သေးငယ်သော ဘေးကင်းရေး အိတ်ဆောင် (safety kit) တစ်ခု ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားခြင်းဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေများကို လွယ်ကူစွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန ၂၀၂၆ ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ သင်္ကြန်ကာလ မန္တလေးတွင် နေ့ခင်းအပူချိန် ၃၈ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်အထိ ရှိနိုင်သဖြင့် ရေဓာတ်ပြည့်ဝစေရန် ပစ္စည်းများသည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါသည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် အခြေခံ ပစ္စည်းများ၏ နှစ်လည် စျေးနှုန်း ခန့်မှန်းကိုပြသထားသည်။

စုစုပေါင်း ၃၂,၀၀၀ ကျပ်မှ ၇၀,၀၀၀ ကျပ်ခန့်ဖြင့် တစ်မိသားစုလုံးအတွက် အခြေခံ ဘေးကင်းရေး အိတ်ဆောင် တစ်ခု ပြင်ဆင်နိုင်ပါသည်။ ကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချလိုပါက ရေဘူးကို အိမ်မှ ဖြည့်သွားခြင်း၊ ပထမအကူ ပစ္စည်းအချို့ကို ဆေးဆိုင်များတွင် တစ်ခုချင်း ဝယ်ယူခြင်းတို့ဖြင့် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သက်သာစေနိုင်သည်ဟု မန္တလေး စားသုံးသူ ကာကွယ်ရေး အသင်း ၂၀၂၅ က အကြံပြုထားသည်။ ထို့အပြင် မိသားစုဝင် တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဆေးဝါး လိုအပ်ချက်များ (သွေးတိုး၊ ဆီးချို ဆေးများ) ကိုလည်း သီးခြား ထည့်သွင်းသင့်သည်။ ပစ္စည်းအားလုံးကို ရေစိုခံ အိတ်ငယ်တစ်ခုထဲ ထည့်ထားခြင်းဖြင့် သင်္ကြန် ရေပက်ကာလတွင်ပါ ပျက်စီးမှု မရှိစေဘဲ သယ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။

ပွဲတော်တွင် မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သော အမှားများနှင့် ရှောင်ရှားနည်း

ပွဲတော်သို့ သွားရောက်သူ အများစုသည် ဘေးကင်းရေး အသိ ရှိသော်လည်း လက်တွေ့တွင် တူညီသော အမှားများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကျူးလွန်တတ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ ၂၀၂၅ ၏ ပွဲတော်ကာလ မှတ်တမ်းအရ ပစ္စည်းပျောက်ဆုံးမှု တိုင်ကြားချက်များ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ လူစုလူဝေး အများဆုံး ည ၇ နာရီမှ ၁၀ နာရီအတွင်း ဖြစ်ပွားသည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါ အမှားများကို ကြိုတင် သိရှိ ရှောင်ရှားသင့်သည်။

• ဖုန်းနှင့် ပိုက်ဆံအိတ်ကို နောက်ဘက် အိတ်ကပ်တွင် ထည့်ခြင်း။ ရှေ့ဘက် အိတ်ကပ် သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အနီး ဆွဲအိတ်တွင် ထားပါ။
• ကလေးနှင့် တွေ့ဆုံမည့် နေရာ ကြိုတင် မသတ်မှတ်ထားခြင်း။ ကွဲကွာသွားပါက ပြန်ဆုံမည့် အမှတ်အသား တစ်ခု သတ်မှတ်ထားပါ။
• အရက်သေစာ လွန်ကဲစွာ သောက်သုံးပြီး ယာဉ်မောင်းခြင်း။ Grab သို့မဟုတ် အငှားယာဉ် ကြိုတင် မှာထားပါ။
• ဖုန်း ဘက်ထရီ ကုန်ခါနီးမှ စိုးရိမ်ခြင်း။ Power bank တစ်ခု အမြဲ သယ်ဆောင်ပါ။
• လမ်းဘေး အစားအသောက်ကို ရေဓာတ်နှင့်အတူ မမှန်ကန်စွာ စားသုံးခြင်း။

နောက်ထပ် အဖြစ်များသော အမှားတစ်ခုမှ20 ပင်လယ်ရေပြင်ကဲ့သို့ လူပြိုးနေသော နေရာများတွင် နံရံ သို့မဟုတ် တံတိုင်းအနီး ပိတ်မိနေအောင် ရပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်ဦးစီးဌာန ၂၀၂၆ ၏ အကြံပြုချက်အရ လူစုလူဝေးတွင် အမြဲတမ်း အနီးဆုံး ထွက်ပေါက် ၂ နေရာကို ကြိုတင် မှတ်သားထားသင့်သည်။ ထို့အပြင် မိမိ ဘယ်နေရာ ရောက်နေသည်ကို မိသားစုထံ စာတိုဖြင့် အခါအားလျော်စွာ အကြောင်းကြားထားခြင်းဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် မြန်ဆန်စွာ အကူအညီ ရရှိနိုင်ပါသည်။ အမှားများကို ကြိုတင် သိရှိထားခြင်းသည် ပွဲတော်ကို ပျော်ရွှင်စွာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် အရေးကြီးဆုံး အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဘေးကင်းရေး အိတ်ဆောင်ပစ္စည်းနှင့် အမှားများ ဆိုင်ရာ မေးခွန်းများ

ဘေးကင်းရေး အိတ်ဆောင်ပစ္စည်းကို ဘယ်အချိန် ကြိုတင် ပြင်ဆင်သင့်သလဲ။

ပွဲတော်မစတင်မီ အနည်းဆုံး ၂ ရက်မှ ၃ ရက် ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါသည်။ နောက်ဆုံးအချိန် ဝယ်ယူပါက ဆေးဆိုင်နှင့် ဈေးဆိုင်များတွင် Power bank နှင့် နေကာခရင်မ်ကဲ့သို့ ပစ္စည်းများ ပြတ်လပ်တတ်ပြီး စျေးနှုန်းလည်း မြင့်တက်တတ်သည်။ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားခြင်းဖြင့် မိမိ မိသားစုဝင်များ၏ သီးခြား ဆေးဝါး လိုအပ်ချက်များကိုပါ စိစစ် ထည့်သွင်းနိုင်ပါသည်။ ပစ္စည်းအားလုံးကို ရေစိုခံ အိတ်တစ်ခုထဲ စုစည်းထားပြီး ထွက်ခွာမည့်နေ့တွင် ရေဘူးကိုသာ ထပ်ဖြည့်ရန် ကျန်အောင် စီစဉ်ထားသင့်သည်။

ကုန်ကျစရိတ် နည်းပါးအောင် ဘယ်လို စီစဉ်နိုင်မလဲ။

အိမ်တွင် ရှိပြီးသား ပစ္စည်းများကို အရင် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရေဘူးကို အိမ်မှ ဖြည့်သွားခြင်း၊ ပထမအကူ ပစ္စည်းအချို့ကို တစ်ခုချင်း ဝယ်ယူခြင်းတို့ဖြင့် မန္တလေး စားသုံးသူ ကာကွယ်ရေး အသင်း ၂၀၂၅ အရ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သက်သာစေနိုင်သည်။ မိသားစုအတွင်း Power bank နှင့် ပထမအကူ သေတ္တာကို မျှဝေ အသုံးပြုခြင်းသည်လည်း ထိရောက်သော နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရည်အသွေး မပြည့်မီသော အလွန်ဈေးပေါသော ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူခြင်းကိုမူ ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။

ပစ္စည်းပျောက်ဆုံးမှု အများဆုံး ဖြစ်တတ်သည့် အချိန်က ဘယ်အချိန်လဲ။

မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ ၂၀၂၅ ၏ ပွဲတော်ကာလ မှတ်တမ်းအရ ပစ္စည်းပျောက်ဆုံးမှု တိုင်ကြားချက်များ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် လူစုလူဝေး အများဆုံးဖြစ်သော ည ၇ နာရီမှ ၁၀ နာရီအတွင်း ဖြစ်ပွားသည်။ ဤအချိန်အတွင်း ဖုန်းနှင့် ပိုက်ဆံအိတ်ကို ရှေ့ဘက် အိတ်ကပ် သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အနီး ဆွဲအိတ်တွင် ထားသင့်သည်။ လူထူထပ်သော နေရာများကို ဖြတ်သန်းသည့်အခါ ဆွဲအိတ်ကို ရှေ့ဘက်တွင် ပိုက်ထားခြင်းဖြင့် ခိုးဆွဲခံရမှုကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။ အရေးကြီးသော စာရွက်စာတမ်းများ၏ မိတ္တူကိုလည်း သီးခြား သိမ်းဆည်းထားသင့်သည်။

လူစုလူဝေးထဲတွင် မိသားစုနှင့် ကွဲကွာသွားပါက ဘယ်လို ပြုလုပ်သင့်သလဲ။

ကွဲကွာသွားခြင်းကို ကြိုတင် ကာကွယ်ရန် ပွဲတော်သို့ မဝင်မီ ပြန်လည် တွေ့ဆုံမည့် နေရာ တစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားသင့်သည်။ ကွဲကွာသွားပါက အလျင်အမြန် မလှုပ်ရှားဘဲ သတ်မှတ်ထားသော နေရာသို့ ပြန်သွားပါ။ ကလေးများ၏ အိတ်ကပ်တွင် မိဘ ဖုန်းနံပါတ် ပါသော စာရွက်တစ်ခု ထည့်ပေးထားသင့်သည်။ ဖုန်း ဘက်ထရီ မကုန်စေရန် Power bank သယ်ဆောင်ထားခြင်းသည် ဆက်သွယ်မှု မပြတ်စေရန် အရေးကြီးသည်။ အကူအညီ လိုအပ်ပါက အနီးဆုံး ဘေးကင်းရေး ဝန်ထမ်း သို့မဟုတ် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်ထံ ချက်ချင်း သတင်းပို့သင့်ပြီး မလိုက်လျောသင့်သော သူစိမ်းများထံမှ အကူအညီကို သတိထားသင့်သည်။

မန္တလေးရှိ အဓိက ပွဲတော်များနှင့် ၎င်းတို့၏ သီးခြား ဘေးအန္တရာယ် ပုံစံများ

မန္တလေးတွင် ကျင်းပသော ပွဲတော်တိုင်းသည် တူညီသော အန္တရာယ် ပုံစံ မရှိပါ။ နေရာ၊ ရာသီဥတုနှင့် လူစုလူဝေး အရွယ်အစားအလိုက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရမည့် အချက်များ ကွဲပြားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တောင်ပြုန်း နတ်ပွဲတော်သည် သြဂုတ်လ မိုးရာသီအတွင်း ကျင်းပသဖြင့် ရွှံ့ဗွက်၊ ချော်လဲမှုနှင့် မိုးကြိုးအန္တရာယ်က ပိုများပြီး၊ မန္တလေး သင်္ကြန်သည် ဧပြီလ ပူပြင်းဆုံးကာလ ဖြစ်သဖြင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုနှင့် အပူရှပ်ခြင်းက အဓိက အန္တရာယ် ဖြစ်သည်။ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန ၂၀၂၅ ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဧပြီလအတွင်း မန္တလေး အပူချိန်သည် ၄၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထက် မကြာခဏ ရောက်ရှိသည်။

ပွဲတော်တစ်ခုစီ၏ ကွဲပြားမှုကို နားလည်ထားလျှင် ဘာကို ဦးစားပေး ပြင်ဆင်ရမည်ကို တိကျစွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် မန္တလေးရှိ လူသိများသော ပွဲတော်လေးခု၏ ကာလ၊ အဓိက အန္တရာယ်နှင့် ဦးစားပေး ဂရုစိုက်ရမည့်အချက်များကို နှိုင်းယှဉ်ပြသထားသည်။

မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ ၂၀၂၅ ၏ အသိပေးချက်အရ တောင်ပြုန်း ပွဲတော်ကဲ့သို့ မြို့ပြင် ပွဲတော်များတွင် ဆေးခန်းနှင့် ရဲကင်းစခန်း တည်နေရာများ ကြိုတင် မှတ်သားထားရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ပွဲတစ်ခုစီ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ မတူသဖြင့် တောင်ပြုန်းအတွက် ပြင်ဆင်သလို သင်္ကြန်အတွက် ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။

ပွဲတော်တစ်နေ့တာ ဘေးကင်းရေး အစီအစဉ် နမူနာ (နာရီအလိုက် လက်တွေ့ ဥပမာ)

လက်တွေ့ ဥပမာ တစ်ခုဖြင့် ကြည့်ကြပါစို့။ ကလေးနှစ်ဦးနှင့် မိဘနှစ်ဦးပါသော မိသားစုတစ်စုသည် တောင်ပြုန်း နတ်ပွဲတော်သို့ တစ်နေ့တာ သွားရောက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်ဆိုပါက အောက်ပါ နာရီအလိုက် အစီအစဉ်က အန္တရာယ် အများစုကို လျှော့ချ ပေးနိုင်သည်။ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ (WHO) ၂၀၂၄ ၏ ဖော်ပြချက်အရ လူထူထပ်သော ပွဲများတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ အများစုသည် ကြိုတင် အစီအစဉ် မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။

• နံနက် ၆ နာရီ: ထွက်ခွာမီ ရေဘူး နှစ်ဘူး၊ ပထမအကူ အိတ်၊ ဖုန်းအားသွင်း ဘက်ထရီကို စစ်ဆေးခြင်း။ ကလေးများ၏ အကျႌအိတ်တွင် မိဘ ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားသော ကတ်ပြား ထည့်ခြင်း။
• နံနက် ၈ နာရီ: ပွဲတော် ဝင်ပေါက်တွင် မိသားစုဝင်အားလုံးနှင့် “ပျောက်ဆုံးပါက ဆုံတွေ့မည့် နေရာ” တစ်ခုကို သတ်မှတ်ခြင်း။ ဆေးခန်းနှင့် ရဲကင်း တည်နေရာ မှတ်သားခြင်း။
• နေ့လယ် ၁၂ နာရီ: နေပူ ပြင်းသဖြင့် အရိပ်ရှိရာ နားနေပြီး ရေ ပုံမှန် သောက်ခြင်း။ နေ့လယ်စာကို သန့်ရှင်းသော ဆိုင်တွင်သာ စားခြင်း။
• ညနေ ၄ နာရီ: လူ စတင် ထူထပ်လာချိန် ဖြစ်၍ ကလေးများကို လက်တွဲ၍ အစွန်ဘက်မှ လမ်းလျှောက်ခြင်း။
• ည ၇ နာရီ: အိမ်ပြန်ရန် ယာဉ်ကို ကြိုတင် စီစဉ်ထားခြင်း၊ မှောင်မလာမီ ထွက်ခွာခြင်း။

ဤအစီအစဉ်တွင် အဓိက အချက်မှာ “ဆုံတွေ့မည့် နေရာ” သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်နှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ဦးစီးဌာန ၂၀၂၅ ၏ အကြံပြုချက်အရ ကလေး ပျောက်ဆုံးမှု အများစုသည် ဆုံတွေ့ရန် နေရာ ကြိုတင် မသတ်မှတ်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားလျှင် ပြန်လည် ဆုံတွေ့ချိန် သိသိသာသာ မြန်ဆန်သည်။ ထို့အပြင် ဖုန်း ဘက်ထရီ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအောက် မကျစေရန် ဆောင်ထားသော ပါဝါဘဏ်က အရေးပေါ် ဆက်သွယ်မှုကို အာမခံပေးသည်။ တစ်နေ့တာ အစီအစဉ်ကို ကြိုတင် စာရွက်ပေါ် ချရေးထားပြီး မိသားစုဝင် တိုင်းကို ပြောပြထားလျှင် ပွဲတော်က ပျော်စရာ ဖြစ်လာမည်။

ပွဲတော် အစီအစဉ်ရေးဆွဲခြင်းနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ပွဲတော်များ မေးခွန်းများ

တောင်ပြုန်း ပွဲတော်နှင့် မန္တလေး သင်္ကြန်အတွက် ပြင်ဆင်မှု ဘယ်လို ကွာသလဲ။

ကာလနှင့် ရာသီဥတု ကွာခြားသဖြင့် ပြင်ဆင်မှုလည်း ကွဲပြားသည်။ တောင်ပြုန်း ပွဲတော်သည် သြဂုတ်လ မိုးရာသီအတွင်း ဖြစ်၍ မိုးကာအင်္ကျီ၊ ချော်လဲကင်း ဖိနပ်နှင့် ရွှံ့ဗွက် ရှောင်ရှားရေးက အဓိက ဖြစ်သည်။ မိုးလေဝသ ဦးစီးဌာန ၂၀၂၅ အရ ထိုကာလတွင် မိုးကြိုး အန္တရာယ်လည်း ရှိသဖြင့် မိုးသည်းချိန် အကွယ်အကာ ရှာသင့်သည်။ မန္တလေး သင်္ကြန်ကမူ ဧပြီလ ပူပြင်းဆုံးကာလ ဖြစ်၍ ရေ ပုံမှန် သောက်ခြင်း၊ နေပူ ရှောင်ခြင်းနှင့် ရေပက်ရာတွင် ယာဉ်အန္တရာယ် သတိထားခြင်းက ပိုအရေးကြီးသည်။ ပွဲ နှစ်ခုစလုံးအတွက် တူညီသော အိတ်ဆောင် ပစ္စည်းဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ၊ ရာသီအလိုက် ပြန်လည် စဉ်းစားရန် လိုအပ်ပါသည်။

တစ်နေ့တာ အစီအစဉ်ကို ကြိုတင် ရေးဆွဲဖို့ ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ။

ကြိုတင် အစီအစဉ်က အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လွယ်ကူစေသည်။ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ (WHO) ၂၀၂၄ ၏ ဖော်ပြချက်အရ လူထူထပ်သော ပွဲများတွင် ထိခိုက်မှု အများစုသည် ကြိုတင် ပြင်ဆင်မှု မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆုံတွေ့မည့် နေရာ၊ ဆေးခန်း တည်နေရာ၊ အိမ်ပြန် ယာဉ် အချိန်နှင့် ရေသောက်မည့် အကြိမ်ရေကို ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားလျှင် အရေးပေါ် အခြေအနေတွင် ရှုပ်ထွေးမှု မဖြစ်တော့ပါ။ အထူးသဖြင့် ကလေးနှင့် သက်ကြီးရွယ်အို ပါသော မိသားစုများအတွက် နာရီအလိုက် အစီအစဉ်က နေပူ ပြင်းချိန် နားနေခြင်း၊ လူ ထူထပ်ချိန် ရှောင်ခြင်းကို သေချာစေပြီး တစ်နေ့တာ ပွဲကို ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်သန်းနိုင်စေသည်။

မဟာမုနိ မျက်နှာသစ်ပွဲကို သွားမယ်ဆိုရင် ဘာ သတိထားရမလဲ။

မဟာမုနိ မျက်နှာသစ်ပွဲသည် နေ့စဉ် နံနက် မိုးမလင်းမီ ကျင်းပသဖြင့် မှောင်ထဲ လူရှုပ်ခြင်းနှင့် တွန်းတိုက်မှုက အဓိက အန္တရာယ် ဖြစ်သည်။ ဓာတ်မီး သို့မဟုတ် ဖုန်းမီး ယူသွားခြင်းဖြင့် ခြေထောက် နင်းမိမှု၊ ချော်လဲမှုကို ရှောင်နိုင်သည်။ ဖိနပ်ချွတ် ထားရသဖြင့် ဖိနပ် သိမ်းထားရာ နေရာကို သေချာ မှတ်ထားသင့်ပြီး၊ တန်ဖိုးကြီး ဖိနပ် မဝတ်သင့်ပါ။ လူ အလွန် မများသေးသော အချိန် စောစော ရောက်ရှိခြင်းက ပိုလုံခြုံသည်။ ပိုက်ဆံအိတ်နှင့် ဖုန်းကို ရှေ့ဘက် အိတ်ကပ်တွင် ထားခြင်းဖြင့် ပစ္စည်းခိုးခံရမှုကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အို ပါလာပါက လက်တွဲ၍ နှေးနှေး လျှောက်ပြီး တွန်းတိုက်မှု ပြင်းသော ဧရိယာကို ရှောင်သင့်သည်။

ဖုန်း ဆက်သွယ်မှု ပြတ်တောက်ရင် မိသားစုနဲ့ ဘယ်လို ပြန်ဆုံမလဲ။

လူ ထူထပ်သော ပွဲတော်များတွင် ဖုန်းလိုင်း ပိတ်ဆို့ခြင်း မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သဖြင့် ဖုန်းတစ်ခုတည်းကို မှီခို၍ မရပါ။ အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းမှာ ပွဲဝင်ချိန်ကတည်းက “ဆုံတွေ့မည့် နေရာ” တစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ဝင်ပေါက် ဂိတ်အနီး သို့မဟုတ် ထင်ရှားသော ဘုရားကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ကလေးများ၏ အကျႌအိတ်တွင် မိဘ ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားသော ကတ်ပြား ထည့်ပေးခြင်းက သူတို့ ပျောက်ဆုံးပါက အခြားသူက ကူညီ ဆက်သွယ်ပေးနိုင်စေသည်။ ပါဝါဘဏ် တစ်လုံး ဆောင်ထားခြင်းဖြင့် ဘက်ထရီ မကုန်စေရန် ထိန်းနိုင်ပြီး၊ ဆက်သွယ်မှု ပြန်ရချိန်တွင် ချက်ချင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ကြိုတင် သဘောတူ နေရာ ရှိထားလျှင် လိုင်း ပြတ်တောက်နေသော်လည်း စိတ်အေးနိုင်ပါသည်။

ပွဲတော် ဘေးကင်းရေးအတွက် ဖုန်းအက်ပ်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ကိရိယာများ နှိုင်းယှဉ်ချက်

မန္တလေး ပွဲတော်များတွင် လူအများက မြေပုံရှာဖွေခြင်း၊ မိသားစုတည်နေရာ မျှဝေခြင်းနှင့် ရာသီဥတု သတိပေးချက်များအတွက် စမတ်ဖုန်းကို အားကိုးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၂၀၂၅ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မန္တလေးတိုင်းတွင် မို�‌ဘိုင်းဖုန်း ထိုးဖောက်နှုန်း ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး ပွဲတော်ကာလ ဒေတာအသုံးပြုမှု ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်သည်။ မှန်ကန်သော ကိရိယာ ရွေးချယ်ခြင်းက အရေးပေါ်အချိန်တွင် အချိန်ကုန်သက်သာစေသည်။

အောက်ပါဇယားသည် ပွဲတော်အသုံးအများဆုံး ကိရိယာ အမျိုးအစားများကို ၎င်းတို့၏ အားသာချက်နှင့် ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ပြသထားသည်။

လက်တွေ့အသုံးပြုရာတွင် တစ်ခုတည်းကို အားမကိုးဘဲ အလွှာများစွာ ပြင်ဆင်ထားသင့်သည်။ ဥပမာ၊ အင်တာနက် ပြတ်တောက်သွားနိုင်သဖြင့် အော့ဖ်လိုင်းမြေပုံကို ကြိုတင်ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပြီး စုဆုံမည့်နေရာကို မှတ်သားထားကာ၊ မိသားစုဝင်အချင်းချင်း ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆုံစည်းရာ နေရာ (landmark) တစ်ခုကိုလည်း သဘောတူထားရန် လိုသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၂၀၂၄ လမ်းညွှန်ချက်က လူစုလူဝေး ဖြစ်ရပ်များတွင် ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက် ပြိုလဲမှုသည် အဖြစ်အများဆုံး ပြဿနာဟု ဖော်ပြထားသဖြင့်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာနှင့် အရန်အစီအစဉ်ကို တွဲဖက်ထားမှသာ စိတ်ချရမည်။

လူစုထူထပ်မှု သိပ်သည်းဆ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် တိုးဝှေ့ဖိစီးခြင်း ကာကွယ်ရေး အဆင့်မြင့်နည်းစနစ်များ

ပွဲတော်များတွင် အသက်အန္တရာယ် အများဆုံးဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းမှာ မီးလောင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ လူစုထူထပ်ရာတွင် တိုးဝှေ့ဖိစီးမှု (crowd crush) ဖြစ်သည်။ လူစုလူဝေး ဘေးကင်းရေး ပညာရှင် Dr. G. Keith Still ၏ သုတေသနအရ နေရာတစ်ခုတွင် စတုရန်းမီတာတစ်ခုလျှင် လူ ၅ ဦးထက် ကျော်လွန်လာသည်နှင့် တစ်ဦးချင်း ရွေ့လျားနိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးကာ၊ လူ ၆ ဦးအထက်ရောက်လျှင် တိုးဝှေ့ဖိစီးမှု အလွန်အန္တရာယ်ကြီးသည့် အခြေအနေ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။

မိမိ ပတ်ဝန်းကျင်၏ သိပ်သည်းဆကို ကိုယ်တိုင် တိုင်းတာတတ်ရန် အရေးကြီးသည်။ အောက်ပါ အဆင့်များက လက်တွေ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။

1. ပခုံးချင်း ထိနေပြီး လက်မောင်းကို ရင်ဘတ်အထိ မမြှောက်နိုင်တော့လျှင် သိပ်သည်းဆ အန္တရာယ်ရှိ အဆင့်သို့ ရောက်နေပြီ ဟု သတ်မှတ်ပါ။
2. ကိုယ့်ခြေလှမ်းကို ကိုယ်တိုင် မထိန်းနိုင်ဘဲ လူအုပ်နှင့်အတူ မျောပါသွားပါက ချက်ချင်း ဘေးဘက်အစွန်းသို့ ဆင့်ကဲ ရွေ့ထွက်ပါ။
3. လက်နှစ်ဖက်ကို လက်ဝှေ့သမားပုံစံ ရင်ဘတ်ရှေ့တွင် ထားကာ အသက်ရှူရန် နေရာ ဖန်တီးထားပါ။
4. လဲကျသွားသူရှိပါက ဆူညံစွာ အော်ဟစ်၍ အနီးပတ်ဝန်းကျင်ကို ရပ်တန့်စေပြီး ထူမပေးပါ။

ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ဗျူဟာအနေဖြင့်၊ ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက် နှစ်ခုအနည်းဆုံး မြင်ရသည့်နေရာတွင် ရပ်နေခြင်း၊ ပွဲစီစဉ်သူက ထုတ်ပြန်သည့် ဝင်ခွင့်ကန့်သတ်ချက်ကို လေးစားခြင်းနှင့် အလုံပိတ် နေရာများကို ရှောင်ခြင်းတို့ လိုအပ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ သဘာဝဘေး စီမံခန့်ခွဲမှု ဦးဆောင်ကော်မတီ ၂၀၂၅ မှတ်တမ်းအရ ပွဲတော်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ဖြစ်ရပ် ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူစုထူထပ်ရာ ဝင်ပေါက်နှင့် တံတားကျဉ်းနေရာများတွင် ဖြစ်ပွားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပွဲတော်ဝင်ရောက်သည့်အချိန်ကို လူအဝင်အထွက် နည်းသော အစောပိုင်း သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းအချိန်သို့ ပြောင်းခြင်းသည် တိုးဝှေ့ဖိစီးမှု အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာနှင့် လူစုသိပ်သည်းဆ ဆိုင်ရာ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ပွဲတော်တွင် မိသားစုနှင့် လမ်းပျောက်သွားလျှင် မည်သို့ ပြန်ဆုံရမလဲ

အကောင်းဆုံးနည်းမှာ ပွဲမဝင်မီ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စုဆုံရာ နေရာ (landmark) တစ်ခုကို ကြိုတင် သဘောတူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ မီးတံခါးအနီး သို့မဟုတ် သိသာသော ဆိုင်းဘုတ်တစ်ခု ဆိုပါက ဖုန်းလိုင်းကျပ်နေသည့်အချိန်တွင်ပင် ပြန်ဆုံနိုင်သည်။ ဖုန်းဖြင့်လည်း WhatsApp သို့ Viber ၏ live location မျှဝေခြင်းကို သုံးနိုင်ပြီး၊ ကလေးများ၏ အိတ်ကပ်ထဲတွင် မိဘ ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားသော စာရွက်ကို ထည့်ပေးထားသင့်သည်။ ဘက်ထရီ ကုန်ခမ်းမှုကို ကာကွယ်ရန် power bank တစ်လုံး ပါသွားရန်လည်း အကြံပြုသည်။

အင်တာနက် ပြတ်တောက်သွားလျှင် ဘယ်ကိရိယာက အသုံးဝင်ဆုံးလဲ

အင်တာနက်မရှိချိန်တွင် အသုံးဝင်ဆုံးမှာ ကြိုတင်ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ထားသော အော့ဖ်လိုင်း မြေပုံ (Google Maps offline သို့ Maps.me) နှင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု ဖြစ်သည်။ ဒေတာကွန်ရက် ကျပ်တည်းသော်လည်း အသံလိုင်းဖြင့် ရဲအရေးပေါ် ၁၉၉၊ မီးသတ် ၁၉၁ သို့ ဆက်သွယ်နိုင်လေ့ ရှိသည်။ ပွဲမဝင်မီ မြေပုံကို ဒေါင်းထားရုံသာမက စုဆုံရာနေရာ၊ ကားရပ်ထားရာနေရာနှင့် ထွက်ပေါက်များကို ကြိုတင် မှတ်သားထားသင့်သည်။ SMS သည်လည်း ကွန်ရက်ကျပ်ချိန်တွင် အသံခေါ်ဆိုမှုထက် ပိုမို ထိရောက်စွာ ပေါက်ရောက်တတ်သဖြင့် အရေးပေါ်အတွက် အရန်နည်းလမ်းအဖြစ် မှတ်ထားသင့်သည်။

လူစုထဲတွင် တိုးဝှေ့ဖိစီးမှု စတင်ဖြစ်နေပြီဆိုသည်ကို ဘယ်လို သိနိုင်မလဲ

သတိပြုရမည့် အဓိက လက္ခဏာမှာ ကိုယ့်ခြေလှမ်းကို ကိုယ်တိုင် မထိန်းနိုင်တော့ဘဲ လူအုပ်နှင့်အတူ မျောပါသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ Dr. G. Keith Still ၏ သုတေသနအရ စတုရန်းမီတာတစ်ခုလျှင် လူ ၅ ဦးကျော်လာပြီး လက်မောင်းကို ရင်ဘတ်အထိ မမြှောက်နိုင်တော့လျှင် အန္တရာယ်ရှိသည့် အဆင့်သို့ ရောက်နေပြီ ဖြစ်သည်။ အသံ ပိုမိုဆူညံလာခြင်း၊ ရှေ့သို့ ရုတ်တရက် တွန်းအားများ ဖြစ်လာခြင်းတို့သည်လည်း သတိပေးချက်များ ဖြစ်သည်။ ဤလက္ခဏာများ တွေ့ပါက ထွက်ပေါက်ဆီ မဟုတ်ဘဲ လူနည်းသော ဘေးဘက်အစွန်းသို့ စိတ်ရှည်စွာ ဆင့်ကဲ ရွေ့ထွက်သင့်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာ တစ်ခုတည်းကို အားကိုးခြင်း လုံလောက်ပါသလား

လုံးဝ မလုံလောက်ပါ။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၂၀၂၄ လမ်းညွှန်ချက်အရ လူစုလူဝေး ဖြစ်ရပ်များတွင် ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက် ပြိုလဲမှုသည် အဖြစ်အများဆုံး ပြဿနာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖုန်းအက်ပ်များကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အစီအစဉ်နှင့် တွဲဖက်ထားရန် လိုသည်။ စုဆုံရာ နေရာ သတ်မှတ်ထားခြင်း၊ မိသားစုဝင်တိုင်း ထွက်ပေါက်နှစ်ခု သိထားခြင်း၊ power bank နှင့် ရေဘူး ပါသွားခြင်းတို့သည် နည်းပညာ ပျက်ယွင်းချိန်တွင်ပင် အလုပ်ဖြစ်သော အလွှာများ ဖြစ်သည်။ နည်းပညာသည် အကူအညီ ပေးနိုင်သော်လည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် သတိရှိမှုကို အစားထိုး၍ မရနိုင်ပါ။

Related Reading

• မန္တလေးဒေသ၏ နှစ်ပတ်လည် ရိုးရာပွဲတော်များ လမ်းညွှန်
• ကျောက်ဆည် ဆင်အကပွဲတော် – ရိုးရာ ဆင်ရုပ်အက ဖျော်ဖြေပွဲ
• တောင်ပြုန်း နတ်ပွဲတော် — ရိုးရာ နတ်ကိုးကွယ်မှု အပြည့်အစုံ
• မန္တလေး ပွဲတော် ခရီးစဉ် ကုန်ကျစရိတ် – ဘတ်ဂျက် လမ်းညွှန်
• မန္တလေး ပွဲတော် ပြက္ခဒိန် — ဘယ်လနဲ့ ဘယ်အချိန်
• မန္တလေး ပွဲတော်များ၏ သမိုင်းနှင့် ဇစ်မြစ် – ဘာကြောင့် ကျင်းပသလဲ
• မန္တလေး ပွဲတော်သို့ သွားရောက်နည်း ခရီးသွားလမ်းညွှန်
• မန္တလေး သင်္ကြန် ရေပက်ပွဲတော် — နေရာများနှင့် အစီအစဉ်
• မန္တလေး သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲတော် — ထုံးတမ်းနှင့် ကြည့်ရှုစရာများ
• မန္တလေးတွင် မဖြစ်မနေ သွားသင့်သော ပွဲတော် ၁၀ ခု
• မဟာမုနိ ဘုရားပွဲတော်နှင့် မျက်နှာသစ်ပွဲ ထုံးတမ်းများ

ရင်းမြစ်များ

• World Health Organization (WHO) – ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လမ်းအန္တရာယ် အစီရင်ခံစာ (၂၀၁၈) – https://www.who.int/publications/i/item/9789241565684
• World Health Organization (WHO) – အပူဒဏ်နှင့် ကျန်းမာရေး အချက်အလက်စာ – https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/climate-change-heat-and-health
• World Health Organization (WHO) – လူစုလူဝေး အစီအစဉ်များအတွက် အများပြည်သူ ကျန်းမာရေး – https://www.who.int/activities/supporting-countries-to-prepare-for-mass-gatherings
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – မြန်မာ (Burma) ခရီးသွား ကျန်းမာရေး – https://wwwnc.cdc.gov/travel/destinations/traveler/none/burma
• Wikipedia – Mandalay (ရာသီဥတု အပိုင်း) – https://en.wikipedia.org/wiki/Mandalay
• Wikipedia – Thingyan – https://en.wikipedia.org/wiki/Thingyan

ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

• who.int
• who.int
• who.int

မန္တလေးမြို့၏ ရိုးရာလက်မှုပညာများ – ကြေးထည်၊ ပန်းထိမ်နှင့် ကျောက်စိမ်း

ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

• wwwnc.cdc.gov
• en.wikipedia.org

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”Article”,”headline”:”မန္တလေး ပွဲတော် ဘေးကင်းရေးနှင့် အကြံပြုချက်များ လမ်းညွှန်”,”inLanguage”:”my”,”author”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Editorial”},”publisher”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Mandalaya Stories”},”about”:”မန္တလေး ပွဲတော် ဘေးကင်းရေး အကြံပြုချက်”}