မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီး နှစ်ရက်ပိတ်ထားပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ပြန်လည်ပျံသန်းနေပြီ

မန္တလေးမြို့ တာဒူးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သည် စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဒရုန်းခြောက်စင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် နှစ်ရက်ကြာ ပိတ်ထားခဲ့ရာမှ စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက် ညနေ ၄ နာရီခန့်တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပြီး ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်ပျံသန်းနေပြီဖြစ်ကြောင်း လေဆိပ် လည်ပတ်ရေးထိန်းချုပ်မှုစင်တာမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သော ယင်းလေဆိပ်ပိတ်သိမ်းမှုသည် ခရီးသည်ထောင်ပေါင်းများစွာကို ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအကြား ပဋိပက္ခ၏ အရပ်သားဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှုကို ထင်ရှားစွာ ပြသခဲ့သည်။

လေဆိပ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မှု အသေးစိတ်

လေဆိပ်ပိတ်သိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရွိုက်တာသတင်းဌာနက ကနဦးတွင် “စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နှင့် ၁၂ ရက်နေ့ မန္တလေးသို့ လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ပယ်ဖျက်ထားသည်” ဟု မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်း (MAI) ၏ ဘန်ကောက်ရုံးခွဲမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။ MAI သည် ၎င်း၏ တရားဝင် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် “မန္တလေး တာဒူးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သို့/မှ နိုင်ငံတကာလေယာဉ်ခရီးစဉ်အားလုံးကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း” ကြေညာခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းလေယာဉ်ခရီးစဉ်များကို ပြင်ဦးလွင်အနီးရှိ အနီးဆကင်လေဆိပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပျံသန်းစေခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် မူလ နှစ်ရက်ပိတ်သိမ်းရန် စီစဉ်ထားခဲ့သော်လည်း လေဆိပ်သည် မျှော်လင့်ထားသည်ထက် စောစွာ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြောင်း AFP သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သော လုံခြုံရေးအရင်းအမြစ်တစ်ခုက အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယင်းအရင်းအမြစ်၏ ပြောကြားချက်အရ လေယာဉ်ခရီးစဉ်များသည် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက် ညနေ ၄ နာရီ (ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန် နံနက် ၉:၃၀) ခန့်တွင် ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ဆင်ဟွာသတင်းဌာနက “မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ရှိ လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်လည်ပတ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း လေဆိပ် လည်ပတ်ရေးထိန်းချုပ်မှုစင်တာမှ ပြောကြားခဲ့သည်” ဟု သတင်းပို့ခဲ့သည်။

လေကြောင်းလိုင်းများ ပြန်လည်ပျံသန်းမှုအခြေအနေ

မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်း (MAI)၊ Air Thanlwin နှင့် မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း (MNA) တို့သည် မန္တလေးသို့ လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ပြန်လည်ပျံသန်းနေပြီဖြစ်သည်။ Air Thanlwin သည် ၎င်း၏ မူလအချိန်ဇယားအတိုင်း လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ပြန်လည်စီစဉ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ လေဆိပ်၏ ထွက်ခွာမှုအချက်အလက်များအရ စက်တင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဘန်ကောက်၊ ခန္တီး၊ ကလေးမြို့နှင့် အခြားခရီးစဉ်များသို့ လေယာဉ်များ အချိန်မှန် ထွက်ခွာနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

ခရီးသည်များအတွက် အထူးအစီအစဉ်အဖြစ် MAI က ပယ်ဖျက်ခံရသော ခရီးစဉ်များအတွက် ငွေအပြည့်ပြန်အမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အခမဲ့ ခရီးစဉ်ပြောင်းလဲခွင့် တစ်ကြိမ် ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထိုင်ခုံ ရရှိနိုင်မှုအပေါ် မူတည်၍ ယင်းအစီအစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ပေးနေကြောင်း သိရသည်။

ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု မူလဖြစ်ရပ် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း

စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက် (ကြာသပတေးနေ့) ညနေပိုင်းတွင် FPV အသေခံဒရုန်း ခြောက်စင်းသည် တာဒူးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့ရေဒီယိုနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV) က “လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် လေကြောင်းကာကွယ်ရေး စောင့်ကြည့်စနစ်များဖြင့် ဒရုန်းများကို ထောက်လှမ်းသိရှိပြီး ဒရုန်းတန်ပြန်အရေးယူမှု နည်းလမ်းများဖြင့် ကြားဖြတ်ဟန့်တားခဲ့ကြောင်း” ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု မရှိကြောင်းနှင့် လေယာဉ်ပြေးလမ်း ပျက်စီးမှု မရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် ယင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တာဒူးလေတပ်စခန်းကိုလည်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ကြေးပြင်တိုက်ခိုက်မှု ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ဗဟိုဌာနချုပ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်နှင့် တော်လှန်ရေးဘက် နှစ်ဖက်စလုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်များ ကွဲလွဲနေပြီး ပျက်စီးမှုပမာဏအပေါ် ကွဲပြားသော အစီရင်ခံချက်များ ထွက်ပေါ်နေဆဲဖြစ်သည်။

စစ်ကောင်စီ ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း ချိုးဖောက်မှုစွပ်စွဲ

စစ်ကောင်စီဘက်မှ ထူးခြားသော တုံ့ပြန်ချက်တစ်ခုအနေဖြင့် ယင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ CRPH အထောက်အပံ့အဖွဲ့၏ သတင်းဆောင်းပါးတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကားရာ “FPV အသေခံဒရုန်းများဖြင့် တာဒူးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ဖော်ပြထားသည်။

သို့ရာတွင် ယင်းစွပ်စွဲချက်အပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်သူများက စစ်ကောင်စီကိုယ်တိုင် အရပ်သားများကို နေ့စဉ် လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေခြင်းကို ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ တော်လှန်ရေးဘက်က ယင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အရပ်သားလေဆိပ်ကို ရည်ရွယ်ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောကြားခဲ့သည်။ တာဒူးလေတပ်စခန်းနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သည် အဆောက်အအုံတူ ဧရိယာတွင် တည်ရှိနေခြင်းက ယင်းကိစ္စကို ပိုမို ရှုပ်ထွေးစေသည်။

ခရီးသည်များနှင့် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးနှင့် ဒုတိယအရှုပ်ထွေးဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သော မန္တလေးလေဆိပ် နှစ်ရက်ကြာ ပိတ်သိမ်းခဲ့ခြင်းသည် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးအပေါ် တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ စီးပွားရေးခရီးသွားမှုနှင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးအချိန်ဇယားများ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး ဟိုတယ်ကြိုတင်မှာယူမှုများနှင့် ကုန်တင်ကုန်ချအချိန်ဇယားများ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ပိတ်သိမ်းထားစဉ်ကာလအတွင်း ပြည်တွင်းလေယာဉ်ခရီးစဉ်များကို ပြင်ဦးလွင်မြို့အနီးရှိ အနီးဆကင်လေဆိပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပျံသန်းစေခဲ့ရာ ခရီးသည်များအတွက် မန္တလေးမြို့သို့ သွားလာရေးတွင် ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အချိန်ပိုမိုကြာမြင့်ခဲ့ရသည်။ အနီးဆကင်လေဆိပ်သည် မန္တလေးမြို့လယ်မှ ကီလိုမီတာ ၄၀ ကျော် ဝေးကွာသဖြင့် ခရီးသည်များအတွက် အခက်အခဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။

လေဆိပ်ပိတ်သိမ်းမှုနှင့် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မှု အချိန်ဇယား

ပဋိပက္ခ၏ အရပ်သားလေကြောင်းအပေါ် သက်ရောက်မှု

ယခုဖြစ်ရပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်ပွဲအတွင်း အရပ်သားလေကြောင်းအခြေခံအဆောက်အအုံ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု ပိုမိုများပြားလာနေသည့် အခြေအနေကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ယခင် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့်အတူ မန္တလေးလေဆိပ်သည် စစ်ရေးပစ်မှတ်တစ်ခုအဖြစ် ပိုမိုထင်ရှားလာနေပြီး ယင်းအခြေအနေသည် ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအပေါ် ရေရှည်ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

မန္တလေးမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အထက်မြန်မာပြည်၏ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ တာဒူးလေဆိပ်သည် နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များ ပျံသန်းသော အဓိကလေဆိပ်ဖြစ်ရာ ယင်းလေဆိပ်ပိတ်သိမ်းမှုတိုင်းသည် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဆက်သွယ်ရေးကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေသည်။

ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု — အလုပ်သမားထောင်ပေါင်းများ အကျိုးခံစားရ

စစ်ပွဲအရှိန်မြင့်တက်နေသည့်ကြားမှ ဒေသတွင်း လူမှုရေးဝန်ဆောင်မှုနယ်ပယ်တွင် အပြုသဘောအချက်တစ်ခုအနေဖြင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် အာမခံထားသော အလုပ်သမား စုစုပေါင်း ၁၂၇,၂၇၆ ဦးသည် ဆေးရုံ ၁၈ ခုနှင့် ဆေးခန်း များမှတစ်ဆင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဝန်ဆောင်မှုများ လက်ခံရရှိနေကြောင်း သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းဆေးရုံများတွင် အလုပ်သမားဆေးရုံ (မန္တလေး) လည်း ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

ရှေ့ဆက်စောင့်ကြည့်ရမည့်အချက်များ

မန္တလေးလေဆိပ် ပုံမှန်ပြန်လည်လည်ပတ်နေပြီဖြစ်သော်လည်း ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများ ထပ်မံဖြစ်ပွားနိုင်ခြေအပေါ် ခရီးသည်များနှင့် လေကြောင်းလိုင်းများ သတိရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ဒရုန်းစွမ်းရည် တိုးတက်လာနေသည့် အခြေအနေတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ဒရုန်းတန်ပြန်အရေးယူမှု နည်းပညာနှင့် လေဆိပ်လုံခြုံရေး အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ အဓိကကျလာမည်ဖြစ်သည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စစ်ရေးတင်းမာမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသဖြင့် လာမည့်ရက်သတ္တပတ်များတွင် နောက်ထပ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ ပေါ်ပေါက်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

အရင်းအမြစ်များ

• Myanmar’s Mandalay airport shuts after drone attack — reuters.com
• Airport in Myanmar’s Mandalay reopens after drone attack – The Star — thestar.com.my
• CRPH အထောက်အပံ့အဖွဲ့၏ သတင်းဆောင်းပါး — crphsupportgroup.no
• Myanmar’s Mandalay airport closed for two days after reported … — malaymail.com
• Myanmar resistance group says it hit a military air base at … — washingtonpost.com